Grijs schreeuwt deze dagen om kleur weet Godfried Westen: ‘Kleurrijker dan de amethistzwam zie je zelden’

HARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Kleurrijker dan de amethistzwam zie je zelden. Deze vond ik op Landgoed Veldwijk.

Nu het grijs de dagen ingeslopen is, wordt het tijd voor de amethistzwam (Laccaria amethystina). Deze zwam heet ook vanwege de kleur wel rodekoolzwam. Hij is eetbaar wat je misschien vanwege de felle kleur niet zou raden. In de Mexicaanse staat Oaxa is het nuttigen van amethistzwammen een traditie bij de Zapotheken (u denkt nu misschien een Z te veel, maar nee dit is een bestaand volk). 

Deze zwam behoort tot de fopzwammen omdat determinering lastiger kan blijken dan op het eerste oog gedacht wordt. Menig botanist werd gefopt en vergiste zich in de soortnaam. Wat hieraan bijdraagt is het feit dat bij rijping de plaatjes en de top van de steel wit bepoederd raken. De amethistszwam leeft samen met beuk en eik, maar probeert ook wat inclusiever te zijn (‘woke’) en wijst een naaldboom niet af. 

Laccaria – dat ‘lak’ betekent - is een samenlevingsvorm van schimmels en plantenwortels (mycorrhiza: van het Griekse ‘mukès’ voor zwam en ‘rhiza’ voor wortel). Bijna alle planten werken samen met schimmels. 

Schimmels nemen mineralen op uit de bodem en staan die af aan een plant. Ze krijgen suikers terug om van te leven. Wij mensen schijnen eraan verslaafd te zijn.

Godfried Westen