Deze week vertelt Godfried Westen over de zwarte els: ‘Meer bomen nu! En zo moeilijk is dat niet’

HARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en brede omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Deze keer eens over bomen, specifieker de zwarte els. Op de foto elzen langs het Ouverturepad.

De gemeente kent het zogenaamde bomenfonds dat beoogt het aantal bomen minimaal op hetzelfde peil te houden. Deze krant berichtte er over op 23 augustus. Het kan een tandje ambitieuzer dunkt mij: meer bomen nu! En zo moeilijk is dat niet. 

Binnenkort start weer het project Meer bomen nu: vrijwilligers oogsten zaailingen en herplanten deze elders (zie de website meerbomen.nu voor meer info en data). 

Bijvoorbeeld zaailingen van de zwarte els (Alnus glutinosa), een boom uit de berkenfamilie (Betulaceae), inheems in Europa en Azië. In ons land komen vooral de grauwe en de zwarte voor. In onze regio zie je ze veel. Glutinosa betekent kleverig en verwijst naar kleverige knoppen en jonge blaadjes. 

De els, de naam stamt van de Latijnse naam, is eenhuizig. Je herkent de els makkelijk aan de houtige elzenproppen. Het hout kent vele toepassing onder andere voor elektrische gitaren. 

Er is sprake van symbiose, ook voor mensen navolgenswaardig, tussen els en de bacterie Frankia alni in knolletjes aan de wortels. De bacterie zorgt voor de binding van stikstof uit de lucht. De els kan mede daardoor op veel verschillende bodems, nat, droger, vruchtbaar en arm, groeien.

Godfried Westen