Column Godfried Westen: Over een zwam en er instinken

HARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Zie hier een exemplaar van de grote stinkzwam gevonden op Landgoed Veldwijk.

Godfried Westen

Nu de lente op temperatuur komt, wordt het tijd voor een herfstherinnering. De grote stinkzwam (Phallus impudicus) leeft op vermolmd hout in bossen. Hij doet zijn naam eer aan en stinkt naar aas. Een geur nog zo vies, is altijd voor iets anders lekker. In dit geval zijn dat vliegen en kevers die de sporen verspreiden. De zwam groeit heel snel - en met aanzienlijke kracht - uit een knol van ongeveer vijf centimeter doorsnee die wel wat weg heeft van een ei. De volksmond - vaak ergdenkend - zag er een heksen- of duivels ei in.

De zwam bevrijdt zich uit dit ‘ei’ met behulp van iets dat lijkt op een eiertand. Onder andere vogelkuikens gebruiken een eiertand om door de eierschaal heen te breken. Het zal u verder verbazen hier te lezen dat ondanks de geur de jonge stinkzwam eetbaar is. De les? Opnieuw blijkt dat je je neus niet zomaar achterna kunt lopen omdat niet alles is wat het lijkt, waardoor we er makkelijk instinken. Eerlijk gezegd trekt mij het nuttigen, ondanks de wijze les, niet erg aan.

Nog even over de naam. Phallus is de Latijnse naam voor u-weet-wel, het bijvoeglijk naamwoord “impudicus” betekent “onzedelijk, onkuis”. Door velen zal deze bijvoeging als passend gezien worden.