
Columnist en voorganger Sjaak Biewenga protesteert met een brief tegen onrecht binnen de kerk: ‘Excuses van de overheid zijn helend’
16 augustus 2026 om 17:30 ColumnHARDERWIJK Ik ben niet zo’n activist. Van nature ben ik eerder een beschouwer aan de zijlijn, dan iemand die direct in de actiestand schiet. Toch heb ik, tegen mijn natuur in, een brief naar het bestuur van de landelijke kerk gestuurd. Om te protesteren tegen de manier waarop zij reageren op onrecht.
Het zit zo: vorig jaar is het rapport ‘Schade door schande’ verschenen. Over de praktijk van afstandsmoeders en binnenlandse adoptie in Nederland. Onder zware maatschappelijke druk werden ongehuwde zwangere meisjes en vrouwen ertoe aangezet om hun pasgeboren kind af te staan. Het rapport maakt overduidelijk dat hiermee veel schade is aangebracht. Zowel de overheid als de kerken speelden een belangrijke rol in deze praktijk. De overheid heeft daar afgelopen 2 juli excuses voor aangeboden. Maar de kerken blijven helaas nog achter.
In de kerk waar ik dominee ben is ook iemand lid die kind is van een afstandsmoeder. Hij is vanuit een christelijk tehuis binnenlands geadopteerd. Bij hem zie ik hoe belangrijk en helend de excuses van de overheid zijn. En ook hoe pijnlijk het uitblijven van een goede reactie vanuit de landelijke kerk is. Juist de kerk zou een plek moeten zijn waar je begrepen en gezien wordt. Waar wonden verzorgd worden. Waar onrecht erkend wordt en alles op alles wordt gezet om het weer recht te zetten. Daarom dus die protestbrief. Met de oproep om ook als kerken excuses aan te bieden en te werken aan gerechtigheid, verzoening en heling.
De praktijk van afstandsmoeders speelde zo’n 40-60 jaar geleden. Dat wordt vaak gebruikt als argument tegen excuses. Het speelde in het verleden, ‘ik heb nu toch niks fout gedaan?’ Ik snap die gedachte. En toch geloof ik dat het goed is om te doen. Ook voor kerken. Oprechte excuses zijn niet alleen goed voor degene die ze ontvangt, maar ook voor degene die ze aanbiedt. Zelfs met terugwerkende kracht.
Want alle rommel in je leven die niet opgeruimd wordt, blijft liggen. Het is niet ‘weg’ als er tientallen jaren overheen zijn gegaan. De rotzooi van het onrecht ligt er nog, en blijft liggen zolang er niks aan gedaan wordt. Echte excuses, ook jaren, of zelfs generaties later, bieden de kans om eindelijk schoon schip te maken. Zo werkt het in ieders leven, en zo werkt het ook in de kerk. Ik gun het de kerken dat ze hun verleden opschonen. En ik gun het de betrokken moeders, afgestanen en ook vaders, dat ze eindelijk echt gezien, gehoord en erkend worden.
Sjaak Biewenga, voorganger Fonteinwerk, s.biewenga@pgharderwijk.nl

















