Columnist en emeritus voorganger Rik Verhoog schrijft over geven en ontvangen: ‘Dat is toch niet nodig?’

HARDERWIJK Ken je dat? Iemand neemt iets leuks voor je mee. Je wordt er verlegen van en zegt: ,,Dat is toch niet nodig?” Soms komt er dan - wellicht stuntelend - ‘dankjewel’ achteraan. Ik merk dat ik gemakkelijker iets geef dan iets ontvang. 

Ook als iemand je wil bedanken, wordt dat vaak al snel weggemoffeld. ,,O, dat was niets hoor.” Herman Finkers had in een van zijn oudere conferences een mooi voorbeeld: Iemand vroeg hem: ,,Mag ik u bedanken?” Hij antwoordde: ,,Ja, dat mag.” De ander zei vervolgens: ,,Hartelijk bedankt”, waarop Herman zei: ,,Nee, geen dank.”

Wanneer je iets geeft, ben jij degene die bepaalt wat, wanneer en hoe. Dat geeft een gevoel van autonomie en kracht. Ontvangen daarentegen vraagt om openheid en kwetsbaarheid— je stelt je afhankelijk op, en dat kan ook ongemakkelijk voelen.

Sommige mensen hebben geleerd dat het nobeler is om te geven dan te ontvangen. Trots of een sterk gevoel van onafhankelijkheid kan het moeilijk maken om iets aan te nemen, zelfs als het goed bedoeld is.

Geven activeert het beloningssysteem in onze hersenen. Het geeft een gevoel van betekenis, verbondenheid en voldoening. Veel mensen ervaren dat als een directe bron van geluk — soms meer dan het ontvangen zelf.

Toch is het vermogen om te ontvangen net zo belangrijk als geven. Het opent de deur naar echte verbinding, wederkerigheid en groei. Misschien is het mooiste geven wel: iemand anders de kans geven om te geven.

Daarnaast heb ik het leven gekregen. Dat voel ik als een bijzonder geschenk. Hoe dank je daarvoor? Voor mij zit dat in het zin geven aan mijn leven: in verbinding leven met anderen. In het lied Mijn keuze van Erna Meerwijk en Wim Westerveld staat het mooi uitgewerkt:

Wie kan voorspellen, kan de dag voorzien, waarop ik met een klein gebaar,
dat als een sprankje licht misschien, het leven van een medemens verrijken zal?

Misschien is nu de dag gekomen om dromen in woord en daad te gaan beleven;
verbondenheid zelf na te streven, zodat mijn daad mijn woorden vult met liefde en geduld.

Ik kan vandaag de weg inslaan van met een ander samengaan
en uit mijn vrije keuze kan medemenselijkheid ontstaan.

Rik Verhoog
Emeritus voorganger
AG Harderwijk
Reageren? Mail naar:
hpverhoog@gmail.com

Lees ook

Column emeritus voorganger Rik Verhoog over een nieuwe bladzijde: ‘Op een nieuwe manier naar het leven kijken’