Columnist en dominee Rik Verhoog kijkt anders naar bepaalde zaken en leeft in het moment: ‘Tijd is een bijzonder fenomeen’

HARDERWIJK Voor veel mensen is de vakantieperiode weer voorbij. Hopelijk viel er veel te genieten en te ontspannen, daarvoor is de vakantietijd volgens mij bedoeld.

Tijd is een bijzonder fenomeen. De Grieken in de oudheid spraken over ‘chronos’. Dit is de meetbare tijd, vaak geassocieerd met de klok. Dit begrip van tijd verdeelt ons leven in bijvoorbeeld jaren, maanden, dagen en uren. Ook komen begrippen als efficiëntie, planning en het behalen van doelen naar voren bij dit begrip van tijd. Daarom wordt het ook wel als beperkend en veeleisend ervaren.

De Grieken in de oudheid kenden ook een ander woord voor tijd, namelijk het woord ‘kairos’. Daarmee bedoelden ze het juiste moment of de juiste gelegenheid om iets te doen. Het is de tijd van de ziel, de tijd die stil lijkt te staan. De tijd van intuïtie, inzichten en intense schoonheid. Het vereist rust, aandacht en concentratie om het te ervaren.

In chronos zijn we bezig, het is de tijd van het ‘hebben’, terwijl we in kairos gewoon mogen ‘zijn’. Het helpt, als de omstandigheden het toelaten, dat we ons niet laten opjagen door de tijd. De dichter Ed. Hoornik verwoordde het in het gedicht Hebben en zijn (1956) als volgt:

Op school stonden ze op het bord geschreven. Het werkwoord hebben en het werkwoord zijn;
Hiermee was tijd, was eeuwigheid gegeven, De ene werk’lijkheid, de and’re schijn.

Hebben is niets. Is oorlog. Is niet leven. Is van de wereld en haar goden zijn. Zijn is, boven die dingen uitgeheven, Vervuld worden van goddelijke pijn.

Hebben is hard. Is lichaam. Is twee borsten. Is naar de aarde hongeren en dorsten. Is enkel zinnen, enkel botte plicht. 

Zijn is de ziel, is luisteren, is wijken, Is kind worden en naar de sterren kijken, En daarheen langzaam worden opgelicht.

Hoe zou jouw en mijn leven er uit zien als het ‘zijn’ meer aandacht krijgt? Meer leven in het moment? Ik vermoed dat verwondering een groter aandeel zou hebben, evenals waardering en respect voor alles wat er is. Niet, dat daarmee alle problemen en moeilijkheden in je leven verdwijnen. Nee, ik zou het geen ‘roze bril’ willen noemen, maar je kijkt misschien toch anders naar wat er speelt in je leven. Ik wens je veel ‘zijn’ tijd toe!

Rik Verhoog, Emeritus voorganger, Apostolisch Genootschap Harderwijk, hpverhoog@gmail.com

Lees ook

Columnist en emeritus voorganger Rik Verhoog werd aan het denken gezet: ‘Ieder mens is een druppel water in de oceaan van het leven’