Columnist en voorganger Julius de Graaf hoort het woord weerbaarheid steeds vaker in de samenleving: ‘Kijk naar toename aantal burn-outs’

HARDERWIJK Weerbaarheid, een woord dat steeds vaker klinkt in onze samenleving. De NCTV (Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid) schrijft: ,,Het gaat om fysieke, digitale en economische weerbaarheid. Weerbaar zijn betekent dat er is nagedacht over wat er kan gebeuren, en wat daarvan de gevolgen zijn. Wat is de impact als vitale processen uitvallen?”

Met andere woorden, we moeten voorbereid zijn, zodat we niet meteen omvallen bij de eerste de beste tegenslag. Vanuit de landelijke politiek worden wij aangespoord om ons opnieuw bewust te worden van het belang van (weer) weerbaar zijn. Ik gebruik hier bewust het woordje weer, omdat ik in de loop van mijn leven, zeker ook als oud-militair en later als Leger des Heils-medewerker, een verschuiving naar minder weerbaar heb waargenomen.

Kijk naar de toename van het aantal burn-outs, de wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg en de druk die veel mensen ervaren om te presteren. Ja, fysieke maatregelen zijn belangrijk. Maar mentale en geestelijke weerbaarheid is minstens zo cruciaal. De vraag die mij bezighoudt, is: zouden mensen die geloven minder kwetsbaar zijn voor mentale overbelasting dan mensen die niet geloven? Ik heb het antwoord niet. Maar ik nodig u en jou uit om hierover in gesprek te gaan.

Die vraag stel ik omdat de Bijbel vol staat met voorbeelden van weerbare mensen. Denk aan David tegenover Goliath, de profeten die tegenslag na tegenslag trotseerden. Of aan Jezus zelf, die in liefde staande bleef bij onrecht en geweld. Daarnaast reikt de Bijbel concrete handvatten aan. De brief aan de Efeziërs (6:10-18) gaat in op de geestelijke wapenrusting voor christenen: geen fysieke wapens, maar de gordel van waarheid, het harnas van gerechtigheid, het schild van geloof, de helm van heil en het zwaard van de Geest oftewel Gods Woord.

Dat klinkt misschien plechtig, maar het is verrassend praktisch. Want of je nu wel of niet gelooft: ergens voor gáán, keuzes maken vanuit overtuiging, trouw blijven aan je waarden en volharden in moeilijke tijden, dát maakt sterk en geeft houvast. Weerbaarheid gaat dus niet alleen over systemen en structuren, maar ook over de vraag: waar put ik kracht uit? Waar geloof ik in? En wie staan er naast mij als ik het moeilijk heb?

Misschien is dat wel de belangrijkste les: dat weerbaarheid niet iets is wat je in je eentje hoeft te dragen. Wat zijn jouw gedachten hierover? En wat zegt je partner, vriend of collega? Ik wens jullie mooie, openhartige gesprekken toe over dit thema.

Julius de Graaf, voorganger H. Catharinakerk

Lees ook

Columnist Julius de Graaf ziet een lichtpunt in onzekere tijden: ‘Verbindende berichtgeving een contrast’