Column De Hortus Natuur Dichtbij van Godfried Westen: wormen, de darmen van de bodem

HARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Deze keer wormen in het Spiraalbos van De Hortus aan het Waterplaspad.

Godfried Westen

Planten kunnen niet zonder wormen. Het is dan ook tijd eens een hartig woordje te wijden aan wormen. Velen denken bij wormen wellicht direct aan vissen. Maar wormen hebben mens en dier zoveel meer te bieden. Aristoteles noemde ze de darmen van de bodem. Ook Darwin was zich bewust van hun belang en onderzocht ze uitvoerig: ze hadden een veel grotere ziel dan iemand kon vermoeden volgens hem.

Nuttig zijn ze ook: ze verteren plantenresten en mengen voedingstoffen door hun gewroet. Daardoor dringt regenwater beter de grond in; handig nu klimaatverandering leidt tot vaker veel regen in korte tijd. Berekend werd door wetenschappers dat wormen wereldwijd voor 6,5 procent meer graanproductie en 2,3 procent meer groente zorgen: ruim 140 miljard kilo extra voedsel (bron Nature Communications september 2023).

In veel landen gaat het niet goed met de worm onder andere door de hoeveelheden landbouwgif die over de akkers uitgestort worden. Ook verstening van jullie tuinen – de goeien niet te na gesproken - maakt het leven lastiger voor de worm. Lees het proefschrift van bioloog Jeroen Onrust (15 december 2017 promoveerde hij aan de Rijksuniversiteit Groningen). Mijn tip: ga biologisch eten, neem een compostbak en – me er van bewust te tamboereren - wip een paar tegels uit je tuin.