Column De Hortus Natuur Dichtbij van Godfried Westen: Ruilhandel en Russische roulette
5 juni 2024 om 13:58 ColumnHARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Onder andere de gewone krulzoom gevonden in de al vergeten herfst aan de Beneluxlaan.
Godfried Westen
Gewone krulzoom (Paxillus involutus) is giftig. ‘Involutus’ verwijst naar krullen: de ‘zoom’ krult omhoog. Paxillus is Latijn voor ‘pin’. Vroeger dacht men dat je de zwam kon eten na hem gekookt te hebben. Men kwam er pas na serieus onderzoek achter dat er een akelig stofje inzat. Die stof veroorzaakte ongetwijfeld dodelijke slachtoffers. Veel mensen konden ogenschijnlijk de zwam zonder probleem eten. Maar enkelen kregen direct een allergische reactie. Bij anderen ontwikkelde zich de levensbedreigende reactie zich pas na een tweede nuttiging. De bijnaam van deze zwam wordt zo begrijpelijk: ‘Russische roulette’.
De zwam is niet bedreigd in Nederland, wat ook weleens leuk is voor de verandering. Hij vormt via de schimmeldraden onder de grond een symbiose met bomen. Weinig kieskeurig als deze zwam is, zowel naald- als loofbomen. Die symbiotische relatie houdt in dat mineralen door de schimmel geruild worden met de boomwortels voor suikers. Pure ruilhandel dus. Ik nam me voor me te onthouden van een verzuchting die ik eerder slaakte in verband met symbiose. Om niet in herhaling te vervallen. Al is en blijft dat natuurlijk de kracht van reclame. Dus ik herhaal het toch maar: waren wij maar wat meer symbiotisch zoals bomen en schimmels.
