Column De Hortus Natuur Dichtbij van Godfried Westen: er past iets niet in het beeld
20 juni 2024 om 10:00 ColumnHARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Onder andere het slangenkruid op vele plekken in en om Harderwijk te bewonderen, kijk maar eens goed om je heen.
Godfried Westen
Hoogoprijzende stengels vol met blauwe bloemen. Het exemplaar op de foto staat aan het begin of eind van de Oranjelaan, net hoe je het bekijkt zoals zo vaak in dit leven. Echium vulgare: vulgare betekent algemeen voorkomend, echium komt van het Griekse ‘echis’ (adder). Er zijn meerdere verklaringen voor de naam. Vol-gens de lijfarts van keizer Nero, Dioscorides, helpt de wortel – met wijn ingenomen - tegen slangenbeten. Een tweede verklaring betreft de ‘gespleten tong’, die zit - kijk goed - in de bloem: daar zie je een lange gespleten ‘tong’, oftewel de stijl met twee stempels.
Ook zou het zaad volgens sommigen – wie? Ik weet het eerlijk gezegd niet - op een slangenkop lijken. Tenslotte vond men de gekromde wortel op een kronkelende slang lijken. Wat niet lijkt op een slang is de huid van deze plant, die is niet glad zoals bij een slang, maar bezet met borstelige haren en eerder ruw als schuurpapier aan voelt. Zoals vaker is er gelukkig altijd wel iets dat niet in het heersende beeld past. Slangenkruid behoort tot de ruwbladigen. De wortel werd vroeger wel gebruikt als basis voor een rode kleurstof. Het sap werd gebruikt als middel tegen steenpuisten. Of het werkt? Ondervindt het zelf aan den lijve.
