Column Natuur dichtbij door Godfried Westen: houdt zich aan wat geschreven staat
15 mei 2025 om 12:00 Natuur en milieuHARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners genoeg. Deze keer de gevlekte dovenetel aan het Zeepad.
Godfried Westen
De gevlekte dovenetel (Lamium maculatum), een lipbloemige, bloeit paarsrood. Houdt van een beetje vochtige bodem, je vindt hem volgens het boekje op de overgang van grasland naar struiken. Precies waar ik hem vond, kortom een betrouwbare plant die zich gedraagt zoals geschreven staat. Hij komt vaak samen voor met witte en paarse dovenetel. En ja hoor ook bij dit exemplaar stond inderdaad een witte dovenetel. Opnieuw: houdt zich aan het geschreven woord.
De Nederlandse naam verwijst naar de gelijkenis met brandnetel, maar hij niet ‘brandt’. In onze streek kun je ook de gele dovenetel vinden maar die bewaar ik voor wellicht een volgende keer. Op de onderlip van de bloemen vind je mooie strepen en vlekken, die als honingmerk dienen. Die wijzen bestuivers de weg naar het binnenste van de bloem waar nectar te vinden is: handig voor de insecten. Lamium komt van het griekse woord lamos dat muil betekent wat verwijst naar de gelijkenis van de bliem met een opengesperde bek. De kweekvariant van deze plant heeft op de blaadjes witte strepen, vandaar de naam ‘gevlekt’.
Verwildering leidt er na een paar generaties toe dat de vlekken (de betekenis van maculatum) verdwijnen, zo las ik ergens. Maar ik moet eerlijk gezegd bekennen nog nooit een grote gevlekte dovennetel zonder vlekken met eigen ogen gezien te hebben. Trouwens, hoe gaan we hem dan noemen?
