Column Natuur dichtbij door Godfried Westen: niet alles van waarde heeft nut

HARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Deze keer duiken we in grootstreepzaad langs de dijk oostelijk van Zeewolde, aan de overkant.

Godfried Westen

Groot streepzaad (Crepis biennis) is een composiet en een plant van dijken, rivieren, hooilanden en akkerranden. Composieten hebben een uit lintbloemen samengestelde bloemhoofd, ook wel schijnbloem genoemd. Ook het plantenrijk weet van wanten waar het schijn betreft: composieten zijn met de orchideeenfamilie het omvangrijkste van alle plantenfamilies.

Zijn Nederlandse naam ontleent het aan de vele – 13 tot 20 - ribben op het zaad. Crepis komt van het Griekse woord voor ‘schoenzool’ en slaat op de plat op de bodem liggende wortelbladen. Biennis staat voor tweejarig. Het is een echte Europese soort: je treft hem vooral in Europa aan en in bijna in alle landen van EU.

De plant is hemicryptofyt, dat wil zeggen in de winter overblijvend met knoppen net onder of op de grond beschermd tegen vorst door een strooisellaag of andere verwelkte vegetatie. Het zou maar symbool kunnen staan voor de Europese familie waar wij deel vanuit maken.

De plant kent geen nuttig gebruik. Althans voor de mens. En die is waar het de natuur betreft gelukkig niet de maat der dingen, al heeft er soms wel de schijn van. Iets kan van waarde zijn zonder nut voor de mens te hebben. Insecten houden er in tegenstelling tot boeren juist erg veel van. Nut en waarde sluiten elkaar dus niet uit. Al blijkt wat van waarde is wel vaak weerloos.