Column Natuur dichtbij van Godfried Westen: kruiden- en bloemenrijke graslanden
27 februari 2025 om 12:00 ColumnHARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Deze keer zag ik een zwartsprietdikkopje op een braakliggend terrein aan de zuidkant van de Groene Zoomweg.
Godfried Westen
Het zwartsprietdikkopje (Thymelicus lineola) is een dagvlinder. Zo in de tweede helft van de winter wel goed om eens stil te staan bij een ‘knuffelinsect’. Je kunt hem in heel Europa tegenkomen, en ook nog in Noord-Afrika, Noord-Amerika, Azië. Ook in de bergen. Deze vlinder is afhankelijk van kruiden- en bloemrijke graslanden die we hier niet zo vaak meer zien. Ze zijn veel tijd bezig met nectar drinken: ik kan me goed voorstellen dat dat lezers ook wel wat lijkt. Slangenkruid of – zoals op de foto - van ossetong, beide eerder behandeld in deze column. Ook akkerdistel moerasrolklaver brengt hij graag een bezoekje om even wat van te drinken. Het vrouwtje wordt al snel bevrucht na uit de pop te zijn gekropen. Eitjes worden afgezet op bladschedes van grassoorten met bredere sprieten.
Na de winter maakt de rups een kokertje van een grasspriet aan de basis van de waardplant. Vanuit dat kokertje eet de rups gras tot de verpopping. Tenminste als er gefaseerd gemaaid wordt, dus niet alles in één keer: alleen dan overleven voldoende eitjes en er is voldoende voedsel voor de larven. Thymelicus is afgeleid van ‘thumelikos’, een koorlid-danser, dit vanwege de levendige manier van vliegen van de vlinder. Lineola betekent ‘streepje’, een kenmerk van het mannetje. Mij wat te patriarchaal.
