Twee Veluwse jongeren kozen voor Dienjaar: ‘Ik zag mijzelf niet studeren’
15 februari 2026 om 17:30 MaatschappelijkPUTTEN/NIJKERK Vanaf september 2023 kunnen jongeren een Dienjaar Defensie doen bij een van de onderdelen van de krijgsmacht. ,,Ik wilde gewoon iets anders doen en koos voor de krijgsmacht.”
Hans Zijlstra
Vrede en veiligheid zijn de laatste jaren niet vanzelfsprekend. Sinds de Russische inval in Oekraïne in 2022 blijken de Europese landen militair kwetsbaar. Inmiddels investeren landen weer volop in defensie. Ook in Nederland wordt de gevechtskracht van de krijgsmacht, na jaren van bezuinigingen, weer op peil gebracht.
ERVARING OPDOEN Maar investeringen in materieel alleen zijn niet genoeg. Defensie heeft dringend behoefte aan nieuw personeel. In het verleden werd het beroepsleger jaarlijks aangevuld met dienstplichtigen. Na de opschorting van de dienstplicht in 1997 worden jongeren van 17 tot 45 jaar niet langer meer opgeroepen. Defensie bedacht een alternatief.
Het idee voor een Dienjaar voor jongeren ontstond in 2022. Het idee is om jongeren een jaar lang mee te laten werken en ervaring te laten opdoen bij een onderdeel van de krijgsmacht en zo interesse te wekken voor een militaire loopbaan. Daarmee past het Dienjaar in de trend van jongeren die kiezen voor een tussenjaar. Deelname aan het Dienjaar is vrijwillig en staat open voor jongeren van 18-27 jaar. De minimale vooropleiding is vmbo-bb of mbo-2. Na een keuring kiezen de geselecteerde kandidaten voor een jaar bij een van de vier krijgsmachtonderdelen: de Landmacht, de Marine en het Korps Mariniers, de Luchtmacht of de Marechaussee. De belangstelling is zo groot dat Defensie het aantal Dienjaarmilitairen vorig jaar uitbreidde tot 1000. Doel is om op termijn 1500 plekken te realiseren.
VRIJWILLIGE DEELNAME Defensie gaat daarbij uit van ‘intrinsieke motivatie’. Maar jongeren baseren hun keuze ook op wat ze juist niet willen doen. Thimo uit Nijkerk dacht al vroeg aan de landmacht, als alternatief voor doorleren. ,,Op de havo wist ik niet wat ik later wilde gaan doen. Ik zag mijzelf niet studeren en twijfelde over een opleiding bij de politie, de marechaussee of de landmacht.”
Clarinda uit Putten had na haar bachelor culturele antropologie geen zin om een master te doen. ,,Ik dacht aan een tussenjaar, om even iets heel anders te doen, maar koos uiteindelijk voor de krijgsmacht. Niet omdat ik daar vroeger al belangstelling voor had, ik wilde het gewoon uitproberen. Dat je tijdens het Dienjaar betaald krijgt, vind ik ook een pluspunt.”
Thimo vond de aanmelding toch wel spannend: ,,Stel je voor wat er allemaal gebeurt in de wereld en dat jij daar dan heen moet. Maar mijn familie en mijn vrienden steunden mij in mijn keuze.”
GRAVEN IN HET VERLEDEN Voor ze aan het Dienjaar beginnen. vindt een fysieke, medische en psychologische keuring plaats. De Centrale Medenzeggenschapscommissie Defensie waarschuwde voor een tekort aan keuringsplekken als het aantal Dienjaarmilitairen zou toenemen. Maar Thimo en zijn collega konden snel terecht. De fysieke keuring leverde geen problemen op. Trainen van tevoren is wel aan te raden. ,,Ik trainde van tevoren met een rugzak met daarin een baksteen in een handdoek”, zegt Thimo . Daar ging ik rondjes mee lopen. Ik wilde de keuring gewoon heel erg graag halen.”
Clarinda deed al veel aan fitness en had getraind met hardlopen. De psychologische keuring was het zwaarste. ,,Het was een lang gesprek met veel vragen, over wat je kan en of je problemen hebt”, stelt Clarinda. ,,Op de psychologische test kan je je niet voorbereiden”, zegt Thimo. ,,Je krijgt stellingen waar je antwoord op moet geven. Ze gaan ook een beetje graven in je verleden, kijken waar dingen pijn hebben gedaan en hoe je daarmee omging.”
BIVAK MAKEN Na de keuring volgden tien weken militaire training. Clarinda leerde in die weken in Den Helder ‘alle militaire vaardigheden’: ,,Je gaat op bivak, leert schieten, met elkaar omgaan, samenwerken. De lange marsen met bepakking waren wel zwaar, omdat ik last kreeg van blaren. Maar ik liep natuurlijk wel gewoon door. Na afloop even langs de ziekenboeg voor een behandeling.”
Thimo volgde die training op de opleidingsschool in de kazerne in Ermelo. ,,We moesten een sleuf graven om in te gaan liggen als er iets gebeurt, veel oefeningen doen en ’s nachts in duo’s wachtlopen. Het is wel taai om met zo weinig slaap om te gaan. Maar er werden onderling veel grappen gemaakt. De humor heeft ons er wel echt door gesleept.”
EEN WAPEN DRAGEN Met wapens hebben deze jongeren opvallend weinig moeite. Thimo vond de eerste keer schieten vooral ,,heel gaaf”: ,,Je moet vooral zorgen dat je rustig blijft.” Of Clarinda haar wapen zou durven gebruiken? ,,Dat zou ik niet durven zeggen, maar als er echt iets gebeurt, dan moet het wel.” De kans daarop is voor Dienstjaarmilitairen klein. Gedurende het jaar gaat slechts een enkeling mee op een missie naar het buitenland.
OVERNACHTEN IN EEN KOEIENSTAL Clarinda ging met de Marine ruim vier maanden mee naar Curaçao. ,,Dat was een hele mooie kans. Ik kwam bij de nautische dienst voor onderhoud van het schip en moest helpen met aanmeren en afmeren.” Terug in Nederland volgde ze eerst een opleiding tot brandblusser. Daarna sloot ze zich aan bij de ‘Roadshow’ voor promotie van Defensie. ,,We stonden bijvoorbeeld bij de Nijmeegse Vierdaagse en Sail Amsterdam.”
Thimo kwam op een kazerne in Oorschot terecht. ,,Daar waren nog een paar jongens die ik kende van de opleiding, dus dat wende snel. We moesten er vooral veel sporten en oefenen met wapensystemen.”
Hoogtepunt was een uitstapje naar Oostenrijk, waar hij voor was uitgekozen. Op de foto hieronder staat hij bepakt en bezakt in de sneeuw. ,,We moesten leren overleven in de bergen. Het weer is daar nogal onvoorspelbaar en we kwamen in een sneeuwstorm terecht. Daarom moesten we overnachten in een koeienstal.”
VERDER BIJ DE KRIJGSMACHT Thimo en Clarinda zijn klaar voor een vervolg op het Dienjaar. Clarinda wil verder bij de Landmacht. ,,Na een jaar in Breda word ik dan officier inlichtingen en veiligheid.” Thimo maakt een tussenstap. Hij volgt de hbo-opleiding Accountancy en wil daarna naar de KMA voor de opleiding tot officier bij de Infanterie. Daarmee is de krijgsmacht twee jonge militairen rijker.
