Rubriek Harderwijkse Verbeteraars | Ziekenhuis St Jansdal gaat voor zo min mogelijk verspilling

5 juni 2024 om 17:00 Duurzaamheid

HARDERWIJK Velen maken zich zorgen over de toekomst van de planeet, ook in Harderwijk. Kunnen wij zelf iets doen wat er echt toe doet? Deze krant maakt een serie over inwoners en lokale organisaties die het verschil willen maken, te beginnen in Harderwijk. Duurzaamheid, natuur, de schaarse ruimte en consumptie zijn voorbeelden van onderwerpen in de serie. Wij komen graag in contact met deze Harderwijkse verbeteraars.

Mieneke Braakman

Deze keer aandacht voor voedselverspilling. Harderwijkse horecaondernemers doen op initiatief en kosten van de gemeente mee aan het provinciale programma ‘Gelderland van Morgen’. Wethouder Wilco Mazier: ,,Ons doel is om de voedselketen te verduurzamen. We gooien nog te veel voedsel weg. Door mee te doen aan dit programma laten de ondernemers zien dat ze zich in willen zetten voor een toekomstbestendig Harderwijk.’’ Ziekenhuis St Jansdal is een van de deelnemers. Bij een bezoekje aan de keuken vertelt Albert Kerkmeijer, teamleider voeding/catering, welke inspanningen er worden geleverd om voedselverspilling tegen te gaan. En vooral ook, wat de patiënten daarvan merken. ,,St Jansdal werkt met een ‘milieuthermometer’. Een onderdeel daarvan is voedselverspilling. Wij wilden ook wel graag meedoen aan het programma ‘Gelderland van Morgen’.”

SEIZOENSGEBONDEN

In de ziekenhuiskeuken wordt dagelijks voor 250 patiënten van de tien verpleegafdelingen gekookt, inclusief revalidatiecentrum de Klimop. Kerkmeijer: ,,Wij maken negentig procent zelf. Alleen de gehaktballen en kiprollades worden geleverd. Verder is alles vers bereid. We gebruiken zoveel mogelijk seizoensgebonden groenten uit de omgeving. Ook ‘vergeten’ groenten, vooral in de winter.’’ Voorbeelden hiervan zijn pastinaak, koolrabi, aardperen, mierikswortel, knolraap en koolraap.

AFVALBAK

Bij de eerste meting in januari vorig jaar, bleek dat er zo’n veertig maaltijden in het ziekenhuis in de afvalbak belandden, goed voor zo’n vijftien of zestien kilo per dag. Hoe kwam dat? Kerkmeijer: ,,Patiënten moesten voorheen altijd voor 14.30 uur hun menukeuze invullen voor die avond. Wat gebeurde er in de praktijk? Als het warme eten werd rondgedeeld, bleek geregeld dat mensen met ontslag naar huis waren. Of dat ze zich niet lekker voelden en niet wilden eten. Warm voedsel kan en mag een ziekenhuis niet bewaren. Dus moesten we nogal wat maaltijden weggooien.”

CONCEPT

,,We hebben daarom een nieuw voedingsconcept bedacht. Er worden geen lijstjes meer ingevuld door patiënten. Als het etenstijd is, zo rond 17.00 uur, laten de voedingsassistenten een aantal mooie menu’s met aantrekkelijke foto’s zien aan bed, waarbij a-la-minute een keuze wordt gemaakt. Pas dan worden de gekozen maaltijden op de afdeling opgewarmd. De overige nog koude maaltijden kunnen dan wel gekoeld bewaard worden voor de volgende dag. Nog een voordeel: iemand komt van de operatiekamer op de afdeling, na etenstijd. Dan krijgt diegene alsnog een verse maaltijd.’’ Van overgebleven groentes maken de koks dan nog groentesoep.

MAALTIJDMOMENTEN

Het ziekenhuiseten wordt ook aantrekkelijker geserveerd. ,,Met een takje peterselie, toetjes mooi opgemaakt in een glas in plaats van de bekende plastic bakjes. Mensen eten dan toch beter en krijgen daarbij ook hun eiwitten beter binnen’’, is de ervaring van de keuken. ,,Er zijn nu zes ‘maaltijdmomenten’ in het St Jansdal; bij de koffie ‘s ochtends en ‘s middags wordt wat lekkers geserveerd, zoals cheesecake en kleine hapjes. Hierdoor konden we de porties warme maaltijd ook kleiner maken.’’ Al na een half jaar bleek bij een tweede meting dat de ziekenhuiskeuken van St Jansdal de helft minder aan voedselafval had.