Van azc naar een nieuw bestaan in Harderwijk
11 juli 2026 om 17:30 AchtergrondHARDERWIJK Vluchten is van alle tijden: de Joden uit Nazi-Duitsland, de Nederlandse Engelandvaarders naar Engeland, emigranten naar Canada en Australië. Allen in de hoop elders veiligheid, rust en een nieuwe toekomst te vinden in een gastvrije omgeving.
Helaas is de samenleving de laatste jaren erg verhard, ervaart Anneke Boontje, teamleider van Vluchtelingenwerk Harderwijk. Sinds 1998 is zij één van beide beroepskrachten en teamleider van zo’n vijftien vrijwilligers. Voor Anneke Boontjeis het meer dan alleen een baan. ,,Afstand houden in dit werk is lastig, sommige situaties raken je. De laatste jaren staat de samenleving minder positief tegenover vluchtelingen. En ook de politiek maakt het lastig voor vluchtelingen om hier hun leven op te bouwen. Ze moeten meestal vele jaren wachten op besluiten van het IND. Pas daarna kan er een verzoek worden gedaan voor hereniging met het gezin, ook die procedure duurt jaren. Mensen verblijven vaak drie of vier jaar in een azc voordat er een woning wordt toegewezen. Daarna komt Vluchtelingenwerk in beeld.”
Het Rijk bepaalt hoeveel statushouders een gemeente in een jaar moet huisvesten. De koppeling aan een bepaalde gemeente doet het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers). Voor Harderwijk is de taakstelling zo’n tachtig mensen per jaar, maar dat zijn veel minder voordeuren. Harderwijk ontvangt dit jaar veel grote gezinnen. Maar ook dat vraagt passen en meten.
De corporaties proberen de woningen zoveel mogelijk over de stad te spreiden. ,,Vrijwilligers van Vluchtelingenwerk gaan die dan met het gezin bezichtigen. Daarna begeleiden wij hen bij de vestiging, de integratie in de buurt en de inburgering. Dat doen we negen maanden”, legt Boontje uit.
Zodra vluchtelingen een woning hebben start de gemeente de inburgering. Eerst worden ze getoetst op leerbaarheid. Laaggeletterden moeten via de gemeente 800 uur Nederlandse les volgen en 800 uur participatie, gericht op zelfredzaamheid.
Jonge kinderen gaan naar basisschool De Vlieger, tieners naar de Internationale Schakelklas (ISK), die stromen door naar vmbo en mbo. ,,Deze mensen hebben we in de toekomst heel hard nodig. Veel mensen hadden in hun acz-tijd al werk gevonden.”
POLITIEKE VLUCHTELINGEN
Momenteel verwelkomt Harderwijk vooral Syriërs, maar ook een groeiend aantal politieke vluchtelingen uit Turkije en verder jongeren uit Eritrea. Vluchtelingenwerk en gemeente geven prioriteit aan het goed leren omgaan met administratie en financiën. Anneke Boontje: ,,Daarmee hebben ze meteen een goede basis. We zien maar weinig mensen die uitvallen door schulden.”
Omdat het asielzoekerscentrum (azc) op 1 juni zou sluiten, heeft de gemeente geprobeerd zoveel mogelijk gezinnen die aan Harderwijk waren gekoppeld nog aan een woning te helpen. ,,Je wilt niet dat ze tijdelijk naar een ander azc moeten, en kinderen naar een andere school. Vluchtelingenwerk, de gemeente, Uwoon en Omnia hebben hierbij heel goed samengewerkt”, geeft Boontje een compliment.
Op dit moment heeft zij met haar circa vijftien vrijwilligers zo’n twintig gezinnen onder hun hoede. Het ene gezin is al heel zelfredzaam, anderen hebben meer begeleiding nodig of hebben te maken met andere belemmeringen zoals een gehandicapt kind. Nu per 12 juli het Europese Migratiepact is ingegaan, moeten de ‘oude’ asielzoekers nog weer langer wachten; de IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst) behandelt eerst alle nieuwe instromers. Ook zijn de regels nog weer strenger geworden, onder andere voor gezinshereniging.
VRIJWILLIGERS
Vluchtelingenwerk Harderwijk kan nog wel drie of vier vrijwilligers gebruiken. Bijvoorbeeld voor een jong Syrisch gezin dat sinds kort een woning heeft. ,,De man werkt, de vrouw is in verwachting. Hoe mooi zou het zijn als een jong iemand zich aanmeldt, of iemand die er een soort oma- of oparol zou willen vervullen Je krijgt van zo’n gezin ook heel wat terug, het voegt echt veel toe aan je leven.”
Alleen in de winter beschikbaar, administratief sterk of juist praktisch ingesteld? En liever op kantoor dan op huisbezoek; het kan allemaal. Meer informatie via aboontje@vluchtelingenwerk.nl of 06 47029673.
