Herinneringscentrum Noordwest Veluwe ’40-’45 geopend: ‘Achter deze deur worden verhalen verteld van verlies, pijn en verdriet’

HARDERWIJK Zo’n zestig à zeventig genodigden waren afgelopen weekend aanwezig bij de officiële opening van het Herinneringscentrum Noordwest Veluwe ’40-’45. Te veel om tegelijk de Watertoren te betreden, waarschuwt initiatiefnemer Pieter Trap. Wel was hij dankbaar voor zoveel belangstelling van vrijwilligers, vrienden, familie, sponsoren en donateurs. ,,Enorm gaaf en fijn om zoveel mensen bij elkaar te zien.”

Voordat burgemeester Jeroen Joon en wethouder Martijn Pijnenburg het lint doorknippen om het oorlogsmuseum officieel te openen, dankt Trap iedereen die een bijdrage aan de totstandkoming het herinneringscentrum heeft geleverd. Ruim anderhalf jaar geleden kreeg hij de sleutel, vanaf januari 2025 is de meeste progressie geboekt.

Het Herinneringscentrum NW-Veluwe ‘40-’45 is ook een plek van bezinning, bewustwording en hoop. Dat blijkt uit de teksten die in de vitrines te lezen zijn. Indrukwekkende verhalen en beschrijvingen die aanzetten tot nadenken. ,,Achter deze deur worden verhalen verteld van verlies, pijn en verdriet, maar ook van hoop en kracht van mensen die vrede zochten en wilden bewaren.”

Het is een plek om te leren van het verleden en om toekomst vorm te geven. Trap: ,,Vrede is geen vanzelfsprekendheid. De geschiedenis en de huidige internationale ontwikkelingen leren ons wat verdeeldheid kan veroorzaken. Vrede begint bij bewustwording en laat deze plek een beginpunt zijn.”

Ook burgemeester Joon ziet een parallel tussen toen en nu. ,,Als je ziet wat er gebeurt in de wereld met narcistische, dictatoriale en fascistische wereldleiders die door heel hard te roepen en mensen tegen elkaar op te hitsen bepaalde bevolkingsgroepen aan zich binden, is dat precies wat ook is gebeurd voor 1940-1945 met het naziregime. Ik heb de concentratiekampen Auschwitz en Birkenau bezocht. Dan zie je de harde consequenties; hier word je er wat zachter aan herinnerd. Op een plek waarvan je niet bij voorbaat had gedacht een herinneringscentrum te maken. Het ziet er fantastisch uit en het is een enorme aanwinst voor de gemeente Harderwijk. Binnen wordt de vertaalslag gemaakt naar de jongeren van deze tijd. Het is te hopen dat zij niet teveel luisteren naar de wereldleiders, maar dit meenemen in hun gedachtegoed.”

Wethouder Pijnenburg vindt dat aan de Watertoren als mooi herkenningspunt in het bos nu een prachtige functie is toegevoegd. ,,De verhalen van tachtig jaar geleden vanuit de overlevering en herinneringen van mensen krijgen hier een mooie plek en blijven zo behouden voor de toekomst. Foto’s en beeldmateriaal ondersteunen het. Dit is belangrijk bij het vieren van onze vrijheid.”

JEEP 

Ter aankleding had Bas Roelofsen een Willys Jeep uit 1942 neergezet, een veelgebruikt voertuig door de Amerikanen. Er wordt koffie uitgedeeld. Over de hele dag waren er zo’n 450 bezoekers. Jan ter Steeg is aanwezig als lid van Rotary Club Harderwijk en als voorzitter van het Burger Weeshuis, die tezamen 11.000 euro hebben geschonken. ,,Het is een geweldige mooie invulling van het monument. In een uurtje kun je een ronde maken. Wat zowel de Rotary als het Burger Weeshuis aanspreekt is dat de verhalen voor de jeugd levend worden gehouden. Vrijheid en democratie is niet vrijblijvend. Dat komt tot uitdrukking in de verhalen die hier beschreven zijn. We vinden het erg belangrijk de jeugd daarbij te betrekken.”

PERSPECTIEF 

Trap heeft dit gedaan door de fictieve figuren Harm uit Harderwijk en Hedwig uit Duitsland beide kanten van het verhaal vanuit de beleving van een kind te laten vertellen. De oorlogsgebeurtenissen op de Veluwe, van mobilisatie tot bevrijding, zijn chronologisch in de vitrines te volgen, maar ook de gedachtes die deze kinderen gedurende de oorlogsjaren hadden. ,,Zo halen we de verhalen dichterbij. Vanuit de Nederlandse/geallieerde kant en vanuit het perspectief van de bezetter. Oorlog kent geen willekeur; er zijn ook veel kinderen omgekomen die er niks aan konden doen.”

Er gaan al schoolklassen met deze educatie aan de slag. De eerste basisscholen komen deze week al met een historicus en veteraan een ronde maken. Het eerste gedeelte is nu afgerond. In de toekomst zou een verdieping op de constructie van de vitrines bouwen een volgende stap zijn, besluit Trap.

Bent of kent u iemand met verhalen of voorwerpen uit de oorlogstijd? Neem contact op met Pieter Trap via 06-32452998.

Lees ook

Museum het Pakhuis herdenkt tachtig jaar bevrijding met tentoonstelling Brieven voor morgen