Column Natuur dichtbij door Godfried Westen: tijloos bloeiend
8 oktober 2026 om 12:00 Natuur en milieuHARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Vandaag herfsttijloos aan de Chopindreef.
Godfried Westen
Hij popt op tussen het gemeentelijke gemaksgroen (geen omkijken naar, geen lust voor het oog). Herfsttijloos, een naam bedacht door een dichterlijk mens, volgens mij. ‘Herfst’ omdat de plant bloeit in de herfst en omdat dat een ongebruikelijke tijd is (tijdloos). Het blad komt in de lente boven de grond. De plant is een droogbloeier wat betekent dat de plant geen vocht opneemt tijdens de bloei.
De wetenschappelijke naam Cholchicum autumnale staat in verband met Griekse mythes. Cholchis komt van Kolchis, een landstreek die samenvalt met het hedendaagse Georgië. De plant heeft zich vanuit het oude Kolchis verspreid over Europa. De tovenares Medea kwam er vandaan. Zij was erg bedreven in het maken van gif en toverdranken.
Omdat herfsttijloos erg giftig is - het bevat het gif Colchicine - werd de plant in verband gebracht met deze beruchte landstreek. Autumnale hoef ik niet uit te leggen, denk ik. Je kunt hem tegenkomen in bossen, langs duinpaden, vochtige weilanden.
De Chopindreef was dan ooit weiland, dat de plant opduikt brengt het in herinnering. Of het betreft een gekweekte soort gepoot door de gemeente? Zoals met veel gifstoffen het geval is kent Colchicine ook medische toepassingen tegen onder andere jicht en hartklachten. Het gaat altijd om de dosis en die luistert nou.
Zoals wellicht bekend kent alles een teveel en een te weinig. Of toch een uitzondering?
