Column Natuur dichtbij door Godfried Westen: vliegend subject; hoe liefde werkt
17 september 2026 om 12:00 Natuur en milieuHARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Op de foto – genomen in de rozentuin op Noverosa te Doornspijk - een gewone wesp, vliegend.
Godfried Westen
Lynn Margulis (1938-2011) is een Amerikaanse biologe die aantoonde dat Darwin het te beperkt zag. Evolutie wordt niet alleen bepaald door ‘survival of the fittest’, competitie en dominantie maar ook door samenwerking op basis van gelijkwaardigheid, versmelting. Zij zelf noemde het ‘endosymbiotisch’.
Doorslaggevend was dat onze lichaamscellen gevormd zijn uit twee organismen met verschillend DNA: samen bleek blijkbaar meer dan de som der delen. Wat pakt beter uit op de langere termijn denk je: competitie, anderen aftroeven òf samenwerking tot wederzijds voordeel?
Er zijn in deze column al meerdere voorbeelden langs gekomen: de samenwerking tussen schimmel en alg (korstmos) of tussen haarwortels van bomen en schimmels. Of neem de wespenorchis die is aangewezen op bestuiving door enkele soorten wespen. In Nederland door de gewone wesp (Vespula vulgaris: op de foto vliegend) en de Duitse wesp (Vespula germanica).
Wat deze wespen ‘voelen’ voor het stuifmeel van klimop zie ik als een aspect van liefde. Als de wespenorchis eenmaal ergens staat op een plek waar klimop als bodembedekker is toegepast dan is de kans groot dat deze orchis zich uitbundig verspreidt. Zo werkt liefde ook! En dan nog dit: het maakt wel degelijk uit of je de wereld ziet als een arena waarin soorten met elkaar strijden of als een podium voor samenwerking.
