Column Natuur dichtbij door Godfried Westen: vlinder zonder eetlust
11 juni 2026 om 12:00 Natuur en milieuHARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Neem deze grote voorjaarsspanner, gevonden op Noverosa te Doornspijk.
Godfried Westen
Zo groot istie niet: 35 tot ruim 40 millimeter, de grote voorjaarsspanner (Agriopis marginaria). Maar hij is dus groter dan de andere voorjaarspanners (er zijn nog twee andere).
Alles is relatief hè. Het is een nachtvlinder. Hier zie je hem overdag zittend op een pui. Wellicht wachtend tot de nacht valt. Het vrouwtje van deze vlinder kan niet vliegen: de vleugels zijn rudimentair ontwikkeld en zitten op de stam van bomen. Els, linde, beuk, iep, meidoorn sleedoorn, eik, berk, wilgen en kers zijn de belangrijkste waardplanten.
De volwassen vlinders eten niet: ze leven vooral om zich voort te planten. De wetenschappelijke naam Agriopis is samengesteld uit onder andere agrios = wild; marginaria verwijst naar marginis = een grens: ik wil niet gaan speculeren vanwaar deze toevoeging in de naam. Ze vliegen vanaf februari tot in april.
Rupsen lijken sterk op die van de najaarsspanner. De rupsen leven van het blad van de genoemde loofbomen en worden ‘bladrollers’ genoemd. De poppen overwinteren in de grond. Ze zijn volgens een website vrij algemeen en niet bedreigd. Maar bij de Vlinderstichting is te lezen dat ze te weinig waarnemingen hebben om ‘een grafiek te vullen’. Ze vragen nu tellers om met behulp van een zogenaamde ‘lichtval’ meer waarnemingen te verzamelen. Zo ontstaat er meer inzicht in het voorkomen van deze vlinder.
Interesse? Bel de vlinderstichting maar even.
