De Hortus Natuur Dichtbij: wonderlijke slijmerige heksenboter

Fuligo septica

HARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat kennen. Dat is een van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en brede omgeving wandelend en fietsend te bewonderen? Tot geluk van inwoners van onze gemeente – die de maai-me niet-maand lang laat duren - niet weinig. Deze keer heksenboter in Drie.

Godfried Westen

Heksenboter (Fuligo septica) is een slijmzwam. De cellichamen versmelten daarbij tot een slijm waarin de celkernen blijven behouden maar celwanden opgelost zijn. Hij is vaak opvallend heldergeel van kleur. Zoals veel slijmzwammen kan het zich verplaatsen, getuige kruipsporen. Het begint als spore meegevoerd door insect of wind, die het achteloos - althans voor zover wij kunnen weten - ergens achterlaat. Regen bevordert naar wordt vermoed de sporevorming. Het leeft op dood rottend hout, waar het zich voedt met micro-organismen: bacteriën, gistcellen, schimmelsporen en niet-levend materiaal. ‘Septica’ verwijst naar ‘bederf’. Het slaat zink, cadmium en koper op: daarvan bevat het hoge concentraties. 

Lees ook

Lezing Groei & Bloei: “De natuur in al zijn schoonheid door Marcel Batist”

Het komt over de hele wereld voor. In Brazilië worden suikerrietwerkers gewaarschuwd voor heksenboter die groeit op resten van suikerriet na persing: het kan allergieën en allerlei ziektes veroorzaken. In Amerika - waar anders - is de heksenboter met de grootste omvang aangetroffen: 76 cm. ‘Fuligo’ betekent overigens ‘roet’ wat lastig te verklaren is. De naam heksenboter schijnt te verwijzen naar – oh wonder! – het zeer plotselinge verschijnen èn de botergele kleur.