Vrijwilligers van Stichting HEST bieden broodnodige rust: ‘Hulp kan cruciaal zijn voor mantelzorgers die oververmoeid raken’

REGIO Een nacht waken bij een stervende, in een vreemd huis bij mensen die je niet kent… niet het meest voor de hand liggende vrijwilligerswerk, maar wel enorm zinvol en dankbaar. Daarover zijn alle vrijwilligers van stichting HEST het eens. Maar wat houdt dit werk nou precies in? Huisarts Henriëtte van Waaij en HEST-vrijwilliger Beb van Kruistum vertellen uit eigen ervaring hoe waardevol deze hulp is in de laatste fase van een mensenleven.

HEST staat voor Hulpgroep Ernstig zieken en Stervenden Thuis. De stichting is al bijna veertig jaar actief in Putten, Ermelo, Garderen en sinds vorig jaar ook in Harderwijk. Vrijwilligers van HEST bieden rust in een van de zwaarste perioden in het leven, de stervensfase. Zij bieden ’s nachts, van 23.00 tot 07.00 uur, een wakend oog en zorgende hand, zodat de mantelzorger van de stervende met een gerust hart kan slapen en energie kan bijtanken, om de volgende dag uitgerust de zorg weer over te nemen. Dat is broodnodig, zeker in deze belangrijke periode van afscheid nemen.

Vrijwilligers van HEST hoeven geen medische achtergrond te hebben. Gewoon er zijn, dat is het allerbelangrijkste. En mócht er medische hulp nodig zijn, dan liggen telefoonnummers van de juiste instanties klaar. Vrijwilliger Beb van Kruistum (71) heeft toevallig wél een verpleegkundige achtergrond en zit al dertig jaar in de terminale zorg. Ze verhuisde indertijd naar Harderwijk en kreeg werk in zorgcentrum De Dillenburg. Daar kwam zij in contact met HEST toen er op een nacht een vrijwilliger van HEST aan het waken was. ,,Ik vond het zó mooi en bijzonder dat mensen dat vrijwillig doen. Daarom heb ik me, toen ik zes jaar geleden met pensioen ging, bij HEST aangesloten als vrijwilliger. En ik vind het fijn dat ik nu ook in Harderwijk hulp kan bieden.”

Henriëtte van Waaij (60) is al 29 jaar praktijkhoudend huisarts in Harderwijk en kaderarts palliatieve zorg. Ook zij vindt het fantastisch dat HEST nu ook in Harderwijk actief is, want ze ziet de noodzaak. ,,Ik ben erg onder de indruk van het werk dat de mensen van HEST doen. Deze hulp kan cruciaal zijn voor de mantelzorgers. We merken dat een partner tot het uiterste wil gaan om thuis voor zijn of haar geliefde te kunnen zorgen. Maar soms raakt deze mantelzorger zó oververmoeid, dat er geen energie meer over is om op een goede en waardige manier afscheid te kunnen nemen van hun stervende geliefde. Dan wordt ook de mantelzorger kwetsbaar en dat moeten we met elkaar, als huisartsen en thuiszorgmedewerkers, zien te voorkomen. Samen bekijken we of de benodigde zorg haalbaar is. De vrijwilligers van HEST kunnen aan die haalbaarheid een heel mooie bijdrage leveren.”

VOLDOENING

Beb beaamt dat: ,,Het is mooi om rust te kunnen brengen. Ik ben altijd heel blij als de mantelzorger een goede nacht heeft gehad. De dankbaarheid die je dan ervaart, geeft veel voldoening. Het is altijd weer bijzonder dat mensen jou toelaten in hun leven op zo’n intiem moment. Soms willen ze ook van alles met je delen en ook dat voelt heel bijzonder.” Beb waakt acht à tien nachten per jaar, dus ongeveer om de zes weken, en vindt het zelden zwaar. ,,Maar in een enkel geval wel, bijvoorbeeld wanneer het een jong iemand betreft of iemand die er nog niet aan toe is en zich verzet tegen het naderende einde. Dat raakt me wel.”

UITBREIDING

Om te kunnen voldoen aan de groeiende vraag en nooit ‘nee’ te hoeven verkopen, is HEST op zoek naar uitbreiding van het vrijwilligersteam. Beb: ,,Het mooie aan onze groep vrijwilligers is dat het mensen zijn met heel diverse achtergronden. We hebben ook vrijwilligers die zelf mantelzorger zijn geweest en van nabij weten hoe waardevol dit werk is. Iedereen kan het doen, als je je maar verbonden voelt met je medemens en deze met respect benadert. Als je begaan bent met de ander en wil bijdragen aan rust in de terminale fase, zou ik zeggen: kom erbij, want je bent heel hard nodig.”

Kom erbij, want je bent heel hard nodig

BEGELEIDING

Vrijwilligers van HEST krijgen goede begeleiding en permanente ondersteuning. Voordat nieuwe collega’s aan de slag gaan om te waken, krijgen ze een tweedaagse basistraining, verzorgd door het hospice in Ermelo. Daarin leren ze bijvoorbeeld wat er wel en niet van ze wordt verwacht, hoe ze met stervenden en hun naasten omgaan en hoe ze een patiënt kunnen helpen op een andere zij te gaan liggen. In de komende maanden staan nieuwe trainingen gepland. En sowieso lopen nieuwe vrijwilligers eerst een paar keer met een ervaren collega mee.

Vooraf krijgt de persoon die gaat waken informatie over wat hij of zij op het betreffende adres kan verwachten. En na een nacht waken is er altijd contact met de coördinator om te bespreken hoe de nacht was en of er bijzonderheden zijn geweest. Dat is goed om te weten voor een volgende vrijwilliger die op dat adres komt. Ook tijdens vrijwilligersbijeenkomsten is er alle ruimte om ervaringen te delen met collega’s.

HULPVRAAG

Mensen met een hulpvraag komen vaak via een huisarts, thuiszorgorganisatie of ziekenhuis bij HEST terecht. Maar ook mantelzorgers zelf kunnen contact opnemen met de coördinatoren van HEST. Op dit moment zijn dat Christy Lagerwey en Mieke van Zelderen. Laatstgenoemde wordt binnenkort opgevolgd door Anja Nieuwenweg. Zij proberen iedere aanvraag te honoreren en, afhankelijk van de beschikbaarheid van vrijwilligers, twee keer in de week iemand op een adres in te plannen. ‘Nee’ verkopen vinden zij geen optie.

De hulp van HEST is gratis, omdat de stichting vindt dat thuis sterven voor iedereen realiseerbaar moet zijn, ongeacht de dikte van de beurs. Daarom is HEST op zoek naar nieuwe vrijwilligers, vooral in Harderwijk. Diploma’s worden niet gevraagd, wel invoelend vermogen en een warm en dienstbaar hart voor de medemens.

Meer informatie over HEST is te vinden op www.stichtinghest.nl.

 Nieuwsgierig geworden, ondersteuning nodig of vrijwilliger worden? De coördinatoren, bereikbaar via 06-20305539, kunnen er alles over uitleggen.