Ketikoti-viering in Catharinakapel in Harderwijk emotioneel voor aanwezigen: ‘we voelen de verbinding met onze voorouders’
1 juli 2025 om 17:30 HistorieHARDERWIJK Ook in Harderwijk wordt de afschaffing van de slavernij, officieel op 1 juli 1863, herdacht en gevierd. Deze stad heeft immers ook een slavernijverleden. Er wordt stilgestaan bij onvrijheid, ongelijkheid en racisme, maar ook om de veerkracht en de vrijheid te vieren.
Mieneke Braakman
De toenmalige burgemeester Bavius de Vries kocht slaven uit Afrika, brandmerkte ze en liet ze werken op zijn plantages. Negen van hen nam hij mee naar Harderwijk. Officieel vrij, maar nog tien jaar onder dwang werkend bij het Burgerweeshuis. In Harderwijk is de Ketikoti-viering in de Catharinakapel. Onder de aanwezigen zijn stadgenoten van Surinaamse, Antilliaanse en Nederlandse afkomst, het burgemeestersechtpaar en hoge militairen uit Suriname, speciaal voor de plechtigheid naar Harderwijk gekomen. De voorzitter van Ketikoti, Diana Codfried, is zelf nazaat van tot slaaf gemaakten, maar ook van slavenhouders. ,,Dat loopt in de geschiedenis van de voorouders door elkaar.’’ In haar toespraak spreekt ze over de kracht van haar voorouders, over vooroordelen die er nog altijd zijn tegen gekleurde mensen. Over de vrijheid die nooit ‘af’ is en beschermd moet worden.
NAMEN De negen namen van de tot slaaf gemaakten die naar Harderwijk werden meegenomen, worden voorgelezen. Een jonge danser beeldt symbolisch zijn gevoel uit. Plaatsgenoot Kenneth zingt het lied ‘Do you remember the days of slavery’ van de reggaeband Burning Spear. Ook draagt hij een zelfgeschreven gedicht voor.De Harderwijkse Gisèla Dooijeweerd, met een ‘echte Harderwiekse’ vader en een Surinaamse moeder, raakte geïnteresseerd in haar familiegeschiedenis door verhalen die oma Comijs vertelde over hun afkomst en de slavernij.
MENGELMOES ,,Uit onderzoek blijkt dat ik voorouders had uit het Afrikaanse Ghana, Suriname en Indonesië. Daarmee ben ik een nazaat van de tot slaaf gemaakten. Ik voel duidelijk die verbinding met mijn voorouders en wat er met hen is gebeurd. Erkenning van dit ‘generationeel trauma’ vind ik belangrijk. Erover praten, verwerken en helen. Niet het verleden kleiner maken en bagatelliseren.’’ Arubaan en plaatsgenoot Joe Morgan heeft ook een ‘mengelmoes’ aan voorouders. ,,Indiaans, Afrikaans, Schots, Chinees’’, somt hij op. Joe heeft er soms last van, hoe hij er geregeld aan herinnerd wordt dat hij donker is. ,,Vooral rond Sinterklaas, dan roepen ze me na.’’
SMEREN Hij vertelt, hoe hij als tiener spul smeerde om zijn huid lichter te maken. ,,Dat deden er veel. Of de dames die hun kroeshaar steil maken. Daarmee ontken je wie je bent en wil je er Westers uitzien.’’ Zelf kent hij de Sinterklaasviering als kind niet. ,,Ik was twintig toen ik naar Nederland kwam. In Harderwijk valt iemand met een donkere huidskleur natuurlijk meer op, dan in een grote stad als Amsterdam. Hoe bleker de huidskleur, hoe meer status. Het gebeurt nog wel, maar steeds wat minder. Ikzelf schaam mij er nu voor dat ik mijn huid toen wilde bleken. Nu ben ik juist wel trots op mijn kleur en afkomst.”
