Docudrama Joke Zandstra over Keti Koti: ‘Plantages in Harderwijk was een eye-opener’
29 mei 2025 om 17:30 AchtergrondHARDERWIJK Joke Zandstra (79) opent op een maandagochtend de krant en ziet een onderwerp dat haar meteen aanspreekt. Ze leest een artikel over Keti Koti in Harderwijk. Meteen is haar nieuwsgierigheid geprikkeld. Wat heeft Harderwijk met Keti Koti te maken? Tot haar ontdekking meer dan ze dacht. En dat wil ze aan kijkers van haar docudrama Keti Koti in Harderwijk laten weten.
Marije Kruithof
Op 1 juli wordt het Surinaamse feest Keti Koti (gebroken ketenen) gevierd. In 1863 werd op 1 juli de slavernij in onder andere de koloniën Suriname en Curaçao afgeschaft. Opbouwend naar de viering vindt de Keti Koti Herdenkingsmaand plaats. In Harderwijk wordt de maand geopend door de film.
In het docudrama vertelt Trude Lugard-Jozuazoon, bestuurslid bij organisatie Keti Koti Harderwijk, over de Trans-Atlantische handelsdriehoek. Schrijfster Annette E. Baylé vertelt het perspectief van de tot slaafgemaakten. Stadsgids Jan Verbaan informeert over plekken in Harderwijk die een rol speelden in het slavernijverleden. De kijker wordt meegenomen in het verhaal van burgemeester Jan Bavius de Vries (1717-1798), die plantage Coresburg op Suriname bezat. In 1762 verhuisde hij met zijn familie naar Harderwijk. Elf jaar later werd hij de burgemeester van de Hanzestad.
Het verzamelen van informatie was een puzzel. ,,Iedereen vertelt een stukje. Alles wat ik heb aan materiaal van mensen die iets vertellen, schrijf ik op gekleurde papiertjes waar zij het inhoudelijk over hebben. Daar ga ik mee schuiven”, legt Joke uit. Toen ze begon met haar onderzoek, hielp de organisatie Keti Koti Harderwijk met informatie.
BEWUSTWORDING
Joke hoopt een stukje bewustwording bij de kijkers. ,,Als iemand vroeg of ik bezig was met een film, begonnen we over het slavernijverleden in onze stad. Er kwam altijd een opmerking die mij opviel. De ‘ja, maar…’ opmerkingen. Een soort in de verdediging schieten. Dat wij een grote hand hadden in het slavernijverleden, werd mij duidelijk. Ook in je eigen stadje, gewoon zo’n klein vissersstadje. Daar zijn mensen die plantages hadden. Dat was een eye-opener.”
Tijdens het filmproces heeft ze keuzes moeten maken. Een scène kon niet doorgaan. ,,Burgemeester De Vries had het Burgemeestershuis aan zijn zwager verkocht. De zwager kwam met zijn vrouw en negen zwarte bedienden naar onze stad. Ik dacht: ‘Wat zal dat een ophef zijn geweest in een vissersdorpje waarin ze nog nooit een donker iemand hebben gezien?’ Het leek mij leuk om de burgemeester in de stad te laten lopen met zijn pak en de negen bedienden achter hem te laten lopen. Die middelen had ik niet.”
INFORMATIE
De film wordt op 1 juni getoond in de Catherinakapel, in nauwe samenwerking met Filmhuis Harderwijk. De inloop start om 14.30 - 15.00. Dan volgt een speech van de voorzitter van Keti Koti Harderwijk, vervolgd door een interview met Joke Zandstra en een gedicht van stadsdichter Marijn Brandsen. Het is gratis, maar reserveren is verplicht.
