Voorganger Marthijn van Leeuwen over vasten: ‘Een periode van inkeer, gebed en verandering’

U hebt er misschien nog niets van gemerkt, maar dit jaar vasten Joden, christenen en moslims samen! Nou ja samen, tegelijkertijd dan. Maar wees niet verbaasd: we kijken tegenwoordig makkelijker mee bij de buren. Niet alleen koekeloeren. Je kunt gastvrij worden uitgenodigd voor een iftar-maaltijd. Dat is een feestelijke en royale maaltijd, die na zonsondergang wordt genoten tijdens de ramadan. Vasten doe je niet met een zuur gezicht. Andersom is het wellicht iets minder spannend. Wie bij christenen in de vastentijd aanschuift, merkt meestal niets. Veel westerse christenen houden niet zo van vasten. Wel van feesten. Westerse christenen hebben ook overal een tekst bij uit de Bijbel. (In dit geval dat je als christen niet hoeft te vasten, want alles is al voor ons verdiend. Dat dit zo niet in de Bijbel staat, maakt even niet uit, want wie leest dat nu allemaal?) Maar als er gevast wordt, betekent dat minder in plaats van meer. Oppassen dus, wanneer je in de buurt bent.

Vasten doe je voor jezelf. Het is een periode van inkeer, bewustwording, gebed, verandering, liefde in praktijk. Wie vast, legt zich niet neer bij hoe het is, maar wil zich richten op hoe het worden moet en zal. Omdat ons leven zich -naast voedsel- met van alles en nog wat opvult, wat niet verzadigen kan, onderbreek je dat patroon. Je vast. Je consumindert. Daar is discipline voor nodig. Maar vooral perspectief. Dat is wat mij betreft Pasen of noem het gerust ook Pesach. Er staat immers een synagoge in Harderwijk.

Je legt je dus niet neer bij de situatie hoe het is. Daar is ook vandaag alle reden toe. Maar wat verandert dat? Godsdienst heeft daarmee te maken, dat je het uiteindelijk niet van jezelf, deze wereld, politiek of technologie verwacht. Je verwacht het van de andere zijde. Zoals God ooit door het onmogelijke heen Zijn volk bevrijde uit duisternis en slavernij. Zo zal God ook de schepping verlossen uit het verderf, waar we nu mee te maken hebben. Vrede, shalom, heelheid (is dat hetzelfde als salaam?). Dat moge onmogelijk lijken. Helemaal als wij het verwachten i.p.v. verwerkelijken. Het is zo onmogelijk als een leeg graf, waaruit iemand is opgestaan. Wie alleen voor dit leven hoop heeft, is er ellendig aan toe. (Zoek maar eens op, wat ‘ellendig’ betekent.)

Het is bijna Pasen. Voor christenen zit het vasten er dit jaar als eerste op. (Toch wel fijn om christen te zijn.) Met Pasen verandert alles. En dat is nog maar het begin. Een nieuw begin. Reken maar. Vast!

Ds Marthijn van Leeuwen