Column Natuur dichtbij van Godfried Westen: champignons, rangen en standen
27 november 2024 om 15:00 ColumnHARDERWIJK Wat we niet kennen kunnen we niet waarderen. Eén van de doelen van deze column is kennis van de natuur te zaaien in de hoop dat er iets ontkiemt tot waardering die wil behouden. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Deze keer de blanke champignonparasol aan de Claredendallaan.
Godfried Westen
De blanke champignonparasol (Leucoagaricus leucothites) leeft maar een paar dagen. Hij leeft van resten van planten. Het zal daarom niet verbazen dat deze cultuurvolger het goed doet op composthopen. Hij komt over de hele wereld voor. Hij is eetbaar, maar dat is relatief. Want er zijn mensen - misschien jij wel - die hem niet goed verdragen.
Wat een rol kan spelen is dat deze paddenstoel makkelijk verwisseld wordt met giftige soortgenoten. Hij is aan een opmars bezig in Nederland en je treft hem steeds vaker aan. Ook op plaatsen - zoals langs snelwegen in de berm - die sterk verontreinigd zijn waardoor de paddenstoel teveel giftige stoffen bevat. Sterker: hij groeit vaak op vervuilde grond. Nog een reden om hem te laten staan. De smaak is ook minder dan die van de anijs- of weide champignon. Leucoagaricus betekent: “witte paddenstoel”. De toevoeging ‘leucothites’ betekent “een witte van de laagste klasse”.
Nogal dik er bovenop ‘wit’ naar mijn dunk. Het Griekse woord ‘thites’ was in de oudheid de aanduiding voor de laagste klasse van burgers met stemrecht in de samenleving. Dat ‘laagste’ was overigens relatief want ‘metoïken’ (vreemdelingen) en slaven waren nog een klasse lager. Vrouwen vielen buiten de standen en rangen: ze waren ondergeschikt aan de mannen. In onze tijd lijkt er nog niet alles veranderd getuige een recent rapport over salarisverschillen tussen mannen en vrouwen die slecht te rechtvaardigen zijn. Het ontlokt mij de verzuchting: hoe zat het ook alweer met voortuitgang?
