Column Natuur dichtbij van Godfried Westen: over kokerjuffers en kunstwerkjes
14 november 2024 om 12:00 ColumnHARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Neem schietmotten en hun larven die unieke kokertjes bouwen.
Godfried Westen
Obsidentify is zestig procent zeker dat dit een (volwassen) schietmot (Trichoptera) betreft. We doen het er mee. Gefotografeerd op een bank in het Crescentpark. Het beste werkt een foto van opzij, las ik toen de schietmot al was weggeschoten. Anders dan vlinders zijn de vleugels van dit insect niet geschuwd maar behaard. Vandaar de wetenschappelijke naam ‘Trichoptera’, letterlijk ‘haarvleugeligen’.
Even mijn belangstelling voor Oud-Grieks botvierend: tricho komt van thrix dat ‘haar’ betekent en pteron (meervoud ptera) staat voor ‘vleugel’. In volwassen staat is het geen grote eter. De meesten leven ook niet erg lang. Dat is anders voor de larven die meestal in het water leven en bekend staan als kokerjuffers. Ze leven vaak een jaar in (zoet) water. Dat vanwege het kokertje dat ze maken om in te schuilen. Het kokertje wordt samengesteld uit wat er maar voor handen is: plantresten, resten van diertjes, zandkorrels, kiezelsteentjes. Dat alles combinerend tot een voor iedere larve uniek kokertje die wel eens worden aangezien voor wandelende takjes.
HUBERT DUPRAT
Een Franse kunstenaar deed eens stukjes bladgoud, gouden staafjes, parels en edelsteentjes in een aquarium. De kokerjuffers gebruikten vervolgens deze materialen. Eens zien? Google op ‘Hubert Duprat’. Ze zijn een zogenoemde indicatorsoort: als ze aangetroffen worden dan is dat een teken dat het water schoon is. Gezien de belabberde kwaliteit van ons water vrees ik met grote vreze voor het voortbestaan van de schietmot, zijn larven en hun kunst.
