Column Godfried Westen over de Natuur dichtbij in Harderwijk: verrassende, stekelige kaardebol
7 oktober 2024 om 10:51 ColumnHARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Deze week fietste ik op de Triasgracht bijna tegen een grote kaardebol aan die over het fietspad hing. Tot mijn blijde verrassing.
Godfried Westen
Nu is de grote kaardebol (Dipsacus fullonum) – er is ook een kleine die ik ook al heb aangetroffen in De Natuurtuin - een plant die je juist op de meest onverwachte plekken tegenkomt. Ik meende deze plant te ontwaren tussen de twee rijrichtingen van de voor Harderwijk zo beeldbepalende A28 gedeelte Strand Horst- Nulde (houd je aandacht alsjeblieft bij het verkeer!). Kaarde is afgeleid van het latijnse ‘carduus’ dat distel betekent. Maar de kaardebol behoort niet tot de distels – ondanks zijn stekelige voorkomen - maar tot de kamperfoeliefamilie.
Dipsacus is afgeleid van het Griekse ‘dipsa’ wat ‘dorst’ betekent (je vijzelt je Oud Grieks lekker op met deze column). Dit is een verwijzing naar de tegenoverstaande bladeren die aan de voet vergroeid een kommetje vormen waarin regenwater blijft staan. Volders – afgeleid van het Latijnse ‘fullonum’ - gebruikten een weverskaarde die bestond uit op een houtje bevestigde kaardebollen - om de wolvezels evenwijdig aan elkaar te trekken zodat er daarna draden van geweven konden worden.
De bloeiende plant is aantrekkelijk voor een schaar aan vlinders, bijen, hommels. Ze doen zich te goed aan de nectar. De stekels bieden hen ook enige beschutting.
