Harderwijkse fotografe voert bewustwordingscampagne in Oeganda: ‘Met enkel educatie zoveel verbeteren in leven van mensen’
18 augustus 2024 om 17:00 AchtergrondHARDERWIJK De Harderwijkse fotografe Marijn Fidder is terug in Oeganda. Waar zij eerder naar het land ging om gesprekken te voeren met mensen met een beperking en hun familieleden en hun ervaringen in beeld te vangen, is zij nu gestart met een campagne waarbij bewustwording het credo is.
Suzanne Vooren
Wanneer haar ouders door vrienden worden uitgenodigd om op bezoek te komen in Oeganda, zien zij dat niet zo zitten. Marijn wel. ,,In de straat waar zij wonen staat een school voor kinderen met een beperking. Zo kwam ik er eigenlijk in eerste instantie mee in contact.’’ Marijn ontdekt dat Oeganda één van de landen is die misschien wel de meest vooruitstrevende wetgeving heeft met betrekking tot mensen met een beperking. ,,Deze mensen hebben gelijke rechten, dus ook recht op onderwijs en arbeid.’’
Dat de wet er is, betekent nog niet dat deze ook wordt nageleefd. Of dat er geld is om aandacht te geven aan de wetgeving of de handhaving ervan. Daar komt Marijn al vrij snel achter. ,,Mensen met een beperking worden in Oeganda nog regelmatig opgesloten en vastgebonden. Simpelweg omdat er een gebrek aan kennis is onder de bevolking.’’ Oegandezen geloven nog veelal dat een beperking het werk is van geesten. Ongeacht of de beperking eigenlijk aangeboren is of komt door een virus, zoals polio. Hierdoor heerst er een stigma. De oplossing die mensen kiezen is om hun familieleden zoveel mogelijk buiten het zicht van de gemeenschap te houden.
MOEDER VAN CAMILLAS
,,Op mijn eerste reis sprak ik de moeder van Camillas, een jongetje met hersenverlamming.’’ Hij is het tweede kind in het gezin met deze ernstige neurologische afwijking, de andere was reeds overleden. Camillas is beperkt in zijn motoriek en kan niet praten. ,,Mensen in het dorp gaven de vader aan dat hij moest scheiden van de vrouw die alleen maar draken kon baren. Ze geloven oprecht dat het komt door geesten en de moeder is de schuldige eraan.’’
Marijn en de lokale mensen waar zij mee werkt gingen in gesprek met de ouders van Camillas. ,,Zijn moeder wilde niet geloven dat zij zo slecht was, maar de omgeving maakte dat ingewikkeld. Toen wij uitleg gaven over waar de beperking van haar kinderen vandaan kwam, was ze enorm opgelucht.’’ Wanneer Marijn een poosje later opnieuw het gezin bezoekt, blijkt dat de ouders van Camillas een lotgenotengroep zijn gestart voor ouders van kinderen met een beperking. ,,Dat vond ik prachtig. Dat je met enkel educatie zoveel kunt verbeteren in het leven van mensen, hun naasten en begrip kunt kweken is fantastisch.’’
Dit was de aanleiding voor Marijn om meermaals naar Oeganda af te reizen en in kaart te brengen in welke mate het stigma ondanks de wetgeving toch leidt tot discriminatie en uitsluiting. ,,Je ziet duidelijke verschillen in kansenongelijkheid. Tussen dorpen en steden, maar ook in de steden zelf. Er zijn kinderen met een beperking die echt een kans krijgen, naar school gaan en gewoon meedraaien in het dagelijks leven.’’ Wanneer echter het stigma overheerst, de mogelijkheden ontbreken of de kennis er niet is, worden de meest schrijnende situaties zichtbaar. ,,Helaas heb ik ook vele foto’s van vastgebonden beperkten die nauwelijks deelnemen aan de maatschappij.’’ De kansen voor mensen met een beperking in de dorpen is echt anders. ,,In de steden zie je meer rijkdom. Winkelcentra en bioscopen en bijvoorbeeld veel meer scholen. Het contrast wanneer je buiten de steden komt en de soms bittere armoede ziet is groot.’’
POSTERS VOOR BEWUSTWORDINGSCAMPAGNE
Gevoed met vele verhalen en duizenden foto’s kwam het idee van een bewustwordingscampagne. Marijn heeft in samenwerking met een communicatiebureau in Harderwijk en de lokale mensen waar zij mee werkt de posters ontworpen. ,,Via Google Streetview hebben ze de straten in de steden van Oeganda afgespeurd naar hoe reclame daar wordt gemaakt.’’ Het resultaat is vijf verschillende posters met de slogan Disabilty is not a curse exclusion is. Elke poster bevat een foto van een positieve situatie voor iemand met een beperking. ,,De negatieve afbeeldingen zijn mijn drijfveer, de positieve verhalen is hoe je wel dat ze het in Oeganda gaan doen.’’ Elke poster heeft kort het verhaal van degene die erop staat erbij. Zoals Husnah, die zonder rechteronderarm is geboren en nu Oeganda vertegenwoordigt bij het paralympisch zwemmen. ,,We hebben ook een promotiefilmpje voor in bioscopen.’’ We benaderen ziekenhuizen, plaatselijke klinieken en allerlei organisaties om de campagne zo goed mogelijk uit te rollen.
De overheid, verantwoordelijk voor de wetgeving, is eveneens op de hoogte van de campagne en enthousiast over het initiatief. ,,Meer dan toestemming komt er vanuit daar op dit moment niet.’’ De kosten hiervoor komen nu vanuit sponsoring en draagt Marijn zelf. Ze heeft diverse NGO’s aangeschreven en hulpverleningsorganisaties. Tot dusverre krijgt ze van lokale organisaties steun in de vorm van het ophangen van posters en informatie. ,,Mochten er mensen willen sponsoren is dat heel fijn. Dan kan ik meer afdrukken maken en het filmpje vaker laten draaien.’’ Op de website van Marijn is meer informatie te vinden: www.marijnfidder.nl. Volgend jaar verschijnt er een reportage van Marijn in de National Geographic.
