Gemiddelde wachttijd voor huurwoning in Harderwijk is 15 jaar, directeur UWOON over de kans op een woning

HARDERWIJK UWOON biedt huisvesting aan ruim 8.700 huishoudens in de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk en Oldebroek. Nu de woningnood groter is dan ooit, is er voor de woningcorporatie een belangrijke rol weggelegd. Een interview met directeur-bestuurder Fleur Imming over de uitdagingen en het commitment van UWOON.

Versneld woningen toevoegen aan het huidige aanbod is de opdracht waar woningcorporatie UWOON voor staat. Het is een commitment waaraan de corporatie zich volmondig verbindt. In de regionale woondeal van provincies met regio’s ligt vastgelegd dat er bijvoorbeeld in Ermelo vóór 2030 duizend nieuwbouwwoningen moeten komen. Daarvan zal 25 tot 30 procent sociale huur zijn. Fleur Imming: ,,We komen uit een andere tijd. Voorheen waren we als woningcorporaties voorzichtig en terughoudend met bouwen, maar nu kan ik volmondig zeggen: we kunnen en willen heel graag huizen bouwen.”

We hebben alleen geen eigen grond en daarom roepen we de gemeente op om samen locaties te zoeken

Die omslag ontstond bij het aantreden van minister De Jonge voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Wet- en regelgeving werden op een aantal punten aangepast waaronder het afschaffen van de verhuurdersheffing voor corporaties per 1 januari 2023. ,,Daardoor hebben we 10 miljoen euro per jaar méér te besteden. We kunnen die investering nu dus ook aan”, vertelt Imming. ,,We hebben alleen geen eigen grond en daarom roepen we de gemeente op om samen locaties te zoeken.”

LOCATIES

Het vinden van geschikte locaties is meteen ook de moeilijkheid waardoor de partijen gedwongen worden creatief te denken. ,,We kijken bijvoorbeeld naar leegstaande gebouwen of braakliggende terreinen als optie voor al dan niet tijdelijke bewoning of woningbouw. Zo realiseren we flexwoningen voor jongeren tot 27 jaar want zij worden onevenredig hard getroffen door de woningnood. Dergelijke tijdelijke woonunits zullen er maximaal tien jaar staan.”

GILLEND TEKORT

Imming realiseert zich dat UWOON nooit iedereen blij kan maken. ,,Er is een gillend woningtekort en het verdelen van een schaars goed is altijd ingewikkeld.” Daarom werken de corporaties samen in regioverband Huren Noord Veluwe. Wie urgent een woning nodig heeft, dient een aanvraag in bij de onafhankelijke urgentie-commissie. ,,Deze commissie weegt dagelijks af welke gevallen het meest urgent zijn. Wie een urgentie krijgt toegekend, kan vervolgens reageren op een woning naar keuze op de Noord Veluwe. Het is een misvatting dat wij bepalen waar je gaat wonen. Je moet de woning waar je op reageert vervolgens wel accepteren als hij wordt toegekend.”

STATUSHOUDERS

Statushouders die een woning nodig hebben, krijgen voorrang. Van verdrukking op de woningmarkt door statushouders wil Imming niets weten. ,,Deze mensen zijn Nederlander geworden na een hele ingewikkelde en langdurende procedure. Ze komen uit een ellendige situatie en eindelijk kunnen ze een nieuw leven opbouwen.” Corporaties krijgen vanuit de gemeente een taakstelling voor het plaatsen van statushouders. In 2022 gingen in Harderwijk 26 woningen naar deze groep. 

DOORSTROMING

Imming spreekt van een ‘ongelofelijk complex’ probleem als ik haar vraag naar scheefwonen en doorstroming in de sociale huurmarkt. ,,Scheefwonen komt helaas voor. Wettelijk gezien hebben we geen enkele mogelijkheid om doorstroom af te dwingen. Een instrument dat we inzetten, is het toepassen van huurverhogingen op scheefwoners waarmee we een doorstroom proberen te forceren.” 

UWOON heeft ook een pilotproject met een verhuiscoach om passend wonen (gezinnen in eengezinswoningen) te bevorderen. Imming legt uit: ,,De verhuiscoach gaat met senioren in gesprek over wat zij nodig hebben om de stap te maken naar een passende woning. In de praktijk zal dit een kleinere woning zijn met betere voorzieningen. Vaak zijn deze woningen duurzamer, waardoor de totale woonlasten van huur plus energiekosten nauwelijks hoger liggen.”

Uniek voor UWOON, zo geeft Imming aan, is het beleid om de huurprijs aan te passen aan iemands portemonnee in plaats van op de gebruikelijk kwaliteit van de woning. ,,Wij vragen niet de hoofdprijs voor onze woningen, maar 68 procent van wat de huur mag zijn.”

KANS

De wachtlijsten voor een sociale huurwoning zijn ondertussen onverminderd lang. In Harderwijk is de gemiddelde wachttijd 15 jaar. Om iedereen toch een gelijke kans te geven op een huurwoning, wordt in Harderwijk rond de 20 procent van het aanbod verloot. Bij loting maakt het niet uit hoe lang iemand staat ingeschreven zodat ook jongeren kans maken. 

Ook kijkt Imming met grote interesse naar een pilot in Amsterdam waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen actieve en passieve zoekers. Actieve zoekers krijgen voorrang boven passieve zoekers die al langer staan ingeschreven. ,,We weten dat ongeveer 25 procent van de mensen die bij ons staat ingeschreven actief op zoek is. De pilot moet uitwijzen wat het effect is van het maken van onderscheid in deze groepen.”

Imming besluit: ,,Den Haag heeft ons als woningcorporaties beter gepositioneerd. Dat maakt een groot verschil. Er is veel meer daadkracht om bij te dragen aan het terugdringen van het woningtekort.”

Wat zeggen de cijfers over Harderwijk? 
In het hele jaar 2022 zijn 906 woningen verhuurd in de regio Noord-Veluwe. Voor Harderwijk gaat het om 269 woningen op een aantal ingeschreven woningzoekenden van 7800. Daarvan zijn in Harderwijk 1959 mensen actief op zoek. De gemiddelde wachttijd voor de regio bedraagt 15,2 jaar; voor Harderwijk is dat 15 jaar.

In 2022 werden in de regio 101 woningen toegewezen aan mensen met een urgentie, waarvan 16 in Harderwijk. Redenen voor de urgentie waren financieel, medisch, sociaal of sloop van je woning. Daarnaast gingen in de regio Noord-Veluwe 84 woningen naar statushouders. In Harderwijk ging het om 26 woningen.

Frieda Fennell