Absurde komedie van Ionesco door theaterwerkplaats Harderwijk: ‘Raakt de jaren 30 en tijd van nu’

HARDERWIJK Rinoceros is de eerste voorstelling in 2026 van Theaterwerkplaats Harderwijk. De première is op donderdag 12 februari in de Theaterzaal van Cultuurkust. De overige speeldata zijn zaterdag 14 februari en donderdag 5 maart. De bezoeker ervaart vervreemdend theater, met herkenbare, gewone mensen. Door deze combinatie wordt het publiek verrast.

Regisseur Arthur van Vliet werd voor dit stuk geïnspireerd door de Roemeense schrijver Eugène Ionesco, de maker van het oorspronkelijke verhaal Rinoceros, dat terugblikt naar de jaren 30 van de vorige eeuw. ,,Dit stuk moest ik 40 jaar geleden op school bestuderen voor het vak dramaturgie. Rinoceros is een uiting van kritiek op de volgzaamheid van mensen ten tijde van de verspreiding van het fascisme. Het stuk gaat over de opkomst van het nazisme, wat op een absurdistische manier wordt weergegeven. Het laat zien hoe makkelijk mensen vanuit hun onderbuikgevoel tot een beweging gaan horen. Ik maak me ongerust over het populisme en dat maakt dat ik het stuk ook in deze tijd heel relevant vind.”

KEUZE

Het oorspronkelijke verhaal is teruggebracht van 130 naar 40 pagina’s en gecomprimeerd tot een theaterstuk van een uur en tien minuten. ,,Het verhaal blijft volledig overeind. De propagandaplaatjes van toen zijn nu internet en social media. Het verschijnsel Rinoceros raakt zowel de jaren 30 als nu, waarbij iedereen dezelfde gekte heeft. Hardop denkend komen ze er niet uit, maar luisterend naar hun onderbuikgevoel maken ze een keuze. Hoe meer mensen achter een beweging aan lopen, hoe meer genormaliseerd het wordt.”

Speelster Ilse Steenbergen ziet de Rinoceros beweging vooral terug in de diversiteit van de samenleving. ,,Het laat de groepsdruk zien; durf je nog in je eentje linksaf te gaan als de rest rechtsaf slaat? Denk aan identiteit, kleding, gedrag, taal en manier van spreken. Mensen willen erbij horen omdat ze niet alleen durven te staan.” Ilse speelt de rol van serveerster Jannie. ,,Zij is soms wat onhandig in timing. Er gebeurt iets met haar man en daardoor raakt zij ook uit haar evenwicht. Ze gaat toch achter hem aan en zoekt veiligheid bij hem.”

Rinoceros vangt op de eerder genoemde data om 20.15 uur aan. Kaarten via https://www.ticketkantoor.nl/events/theaterwerkplaatsharderwijk.