Column Natuur dichtbij door Godfried Westen: ja, gedaanteverwisselingen
15 januari 2026 om 17:30 Natuur en milieuHARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Deze keer over koolschildwantsen (Eurydema oleracea) gespot aan het wandelpad langs de A28.
Godfried Westen
In plaats van koolschildwants wordt ook wel de naam ‘koolwants’ gebezigd: korter vinden we handiger. Ik maakte ook een foto van een parende stelletje. Maar die hadden geen rode maar vuilwittevlekjes en streepjes. Daarom koos ik voor deze kleurigere foto. Ik wist bevestigd te krijgen dat de variatie in stipkleuren bekend is. Wat dit betekent, als er uberhaupt betekenis aan gehecht moet worden, is onduidelijk. Imago (meervoud imagines) is de naam voor een volwassen insect na metamorfose. Je denkt bij dit woord misschien aan vlinders. Maar kevers maken ook een metamorfose door: ei, larf, pop, volwassen kever. De gedaanteverwisseling van deze kever is onvolledig, wat betekent dat hij indirect geslachtsrijp wordt met tussenstappen voor de verpopping. In die stadia spreken we van nimf (beluister nog eens ‘lamento della ninfa’?), die er iets anders uitziet dan een volwassen exemplaar.
EXTRA STAPPEN
Andere insecten kennen deze extra stappen tussen larf en pop niet en worden direct geslachtsrijpheid. Dit heet volledige gedaanteverwisseling. Koolschildwantsen leven op kruisbloemigen. Moestuiniers zien deze wantsen liever niet op hun kool. Ter geruststelling het volgende: volwassen geslachtsrijpe kevers leven niet lang. Ook gaat voortplanting bij hen voor eten. Vrouwtjes doen zich ook nog eens te goed aan de schadelijke koolaard-vlo en andere insecten.
