Veteranen vertellen in podcast ‘Voor altijd verbonden, dertig jaar na Joegoslavië’

HARDERWIJK Op 17 maart 1992 vertrokken de eerste Nederlandse militairen naar Bosnië om daar de vredesmissie UNPROFOR van de Verenigde Naties te ondersteunen tijdens de oorlog die was uitgebroken tussen Kroatië en Servië. Een deel daarvan vormde het 1 (NL) signal battalion. Voor het eerst en voor het laatst ging er een compleet bataljon van de Verbindingsdienst van het Nederlandse leger op uitzending. Wat men toen niet wist was dat enkele weken later de oorlog zou uitbreken in Bosnië, waar een groot deel van het bataljon was gelegerd.

Maranke Pater uit Nijkerk maakte dertig jaar na aanvang van de missie een podcast over de Nederlandse verbindelaren in het voormalige Joegoslavië. Zij is de dochter van de eerste commandant van het verbindingsbataljon, luitenant-kolonel Hans Vermaas.

OP ZOEK NAAR HET VERLEDEN

In de podcast ‘Voor altijd verbonden, dertig jaar na Joegoslavië’ gaat Maranke op zoek naar het verleden van haar vader en dat van de tientallen andere veteranen. Door hun verhalen ontdekt ze hoe de missie was opgebouwd, hoe de militairen te maken kregen met spanningen en conflicten in Kroatië. Ze ging met haar vader op reis naar Sarajevo om het Rainbowhotel te bezoeken, waar een groot deel van de militairen gehuisvest waren. Op 14 mei 1992 werd het Rainbow onder vuur genomen, waardoor de militairen dagenlang in de schuilkelders moesten zitten. Hierna volgde de vlucht naar Belgrado. Er zijn verhalen te horen over de barre omstandigheden en de cultuurverschillen waar de Nederlanders mee te maken kregen bij de internationale bataljons waar ze als kleine verbindingseenheid waren gelegerd.

(Tekst gaat verder onder de foto)

Maranke Pater en haar vader Luitenant-Kolonel b.d. Hans Vermaas. - undefined

RULES OF ENGAGEMENT

In Nederland ontstond in 1992 ophef toen twee officieren na een beschieting van de Tito barakken in Sarajevo niet meer terug wilden keren naar hun post. Bert Hermens kreeg hier een celstraf voor en hij blikt terug. In de podcast gaat het ook over de befaamde ‘Rules of Engagement’ waar de militairen zich aan moesten houden. Ze mochten niet schieten in dreigende situaties, alleen voor zelfverdediging en mochten niet ingrijpen als er conflicten waren onder de bevolking. Omdat Maranke zelf journaliste is, keek ze ook naar de rol van de Nederlandse media in deze oorlog. Maranke spreekt weduwe Petra Sepanian, die haar man Willo verloor nadat de combi waarin hij zat op een mijn reed. Ook gaat ze in gesprek met veteranen die PTSS opliepen ten gevolge van de missie. En wat heeft de missie eigenlijk met haar vader gedaan?

INTERVIEW TWINTIG BOSNIE-VETERANEN

Samen met Anton van Renssen interviewde zij ruim twintig ‘Bosnië-veteranen’, waaronder sergeant-majoor Arie van der Marel uit Harderwijk, over hun ervaringen in Kroatië en Bosnië. Het bataljon vertrok vanaf de kazerne in Garderen. Toen de verbindelaars aankwamen in de door de VN beveiligde gebieden, waren sommige internationale bataljons nog niet aanwezig, waardoor de verbindelaars moesten zien te overleven in een gebied waar door het conflict nog steeds diverse gespannen situaties waren.

De podcast Voor altijd Verbonden - dertig jaar na Joegoslavië, is sinds 6 april te beluisteren via www.nlveteraneninstituut.nl/podcast-voor-altijd-verbonden/. De interviews met de verbindelaars worden opgenomen in de Interviewcollectie Nederlandse Veteranen (ICNV) van het Nederlands Veteraneninstituut. In deze collectie zitten meer dan 1300 interviews met Nederlandse veteranen die hebben deelgenomen aan één of meerdere oorlogen, gewapende conflicten of vredesmissies waarbij Nederland sinds 1940 was betrokken.
Voor meer info: www.veteranenvertellen.nl.