Watertoren is publiekstrekker; ‘Mooi is het verhaalperspectief van twee kanten’

HARDERWIJK Meer dan duizend bezoekers kwamen op Open Monumentendag naar de Watertoren, die voor het eerst in 130 jaar de deuren opende voor publiek. Mensen zijn benieuwd naar de monumentale toren, maar ook naar de vitrines met verhalen en voorwerpen uit de Tweede Wereldoorlog.

De locatie is wat afgelegen, maar in het bos is deze zaterdag abnormaal druk. Rond lunchtijd is er een piek en lopen veel mensen vanaf de parkeerplaats van de Watertorenweg  over het wandelpad omhoog. Drie uur na de opening om 10.00 uur zijn al 400 bezoekers gepasseerd. Bij de toren wordt koffie, fris en stroopwafels uitgedeeld door vrijwilligers van stichting Behoud Oorlogsherinneringen, herkenbaar aan hun badge.

Bezoekers werden verwelkomd met koffie, fris en stroopwafels. - Marco Jansen

Er is een vitrine ingericht met als thema mobilisatie en bezetting 1939-1940, met een uniform van een Duitse en een Nederlandse soldaat, een bord met de boodschap ‘bij luchtgevaar hier schuilen’ en een drietal verhalen van inwoners van Harderwijk en Ermelo in oorlogstijd. 

Twee fictieve figuren Harm (10) en Hedwig (8) vertellen de oorlogsbeleving in Nederland en Duitsland vanuit de beleving van een kind. In de tweede vitrine, met als thema luchtoorlog boven de Veluwe, wordt het verhaal verteld van een Duitse en twee Britse vliegers die zijn omgekomen in Nijkerk en Ermelo. Van de vliegtuigen is een propellerblad en achterwiel te zien.

ONTROERD

 Initiator Pieter Trap is in zijn nopjes. ,,We hebben ontzettend ons best gedaan om iets moois neer te zetten. Als ik de reacties hoor dan slaat het enorm aan, mensen lopen zelfs ontroerd de watertoren uit. De voorwerpen zijn ondergeschikt aan de verhalen. Ook de silhouetten van kinderen slaan erg aan.”

Hennie Tijhuis (65) uit Ermelo vindt het heel bijzonder dat hij nu voor het eerst de toren in mag. ,,Sinds mijn twaalfde kom ik hier al, ik zat bij de padvinders van de Ragay groep en we kwamen heel vaak in dit gebied. Later kwam ik hier met mijn kinderen. Ik ben hier wel honderd keer geweest, maar nooit binnen die deur. Ik was benieuwd of de werkelijkheid klopt met mijn verbeelding, er blijkt een ruimte onder de ketel waar je kunt lopen.” 

Bezoekers waren nieuwsgierig naar de verhalen en de voorwerpen, in het midden Hennie Tijhuis en Ron van der Knaap. . - Marco Jansen

?Ook heeft hij affiniteit met de oorlog. Het verhaal over de Engelse bommenwerper dat die in Nijkerk is neergestort is hem bekend. ,,Bijzonder is dat ik vanuit mijn werk als monteur bij de firma Expert op het landgoed de Salentein kwam, waar de familie Pon woonde, om hun koelkast of vaatwasser te repareren. Eén van de motoren is op dat terrein nog opgesteld.”

Zijn beste vriend Ron van der Knaap is getrokken door de bordjes met oorlogsgebeurtenissen. ,,Je doet niks tot jou iets gebeurt en dan vraag je je af waarom niemand iets doet. Neem dus je verantwoordelijkheid en doe wat voor de ander.”

TWEE KANTEN

Ook oud-burgemeester Harm-Jan van Schaik komt langs. Hij vindt het mooi dat het perspectief van twee kanten wordt belicht. ,,Het Nederlandse en Duitse kind vertellen een eigen verhaal. Hoe handel je in deze tijd? Je hoopt dat mensen aan het denken worden gezet. Ik vind het mooi dat er zoveel aandacht voor dit verhaal is. Het is een soort levenswerk voor Pieter Trap.”

Paul Koopman (44) komt uit Friesland en is nieuwe inwoner van Harderwijk. Hij valt naar eigen zeggen met zijn neus in de boter. ,,Dit is nog nooit open geweest en dit is een unieke kans om binnen te kijken. Ook de tentoonstelling is interessant en de verhalen maken veel indruk.”

Rob Daamen kent de watertoren uit de tijd toen hij nog wethouder was en ‘water’ in zijn portefeuille zat. De heuvel waarop de toren staat is geliefd voor hem als hardloper om te trainen. ,,Toen de toren nog in gebruik was door Vitens ben ik in en op de toren geweest. Het was boeiend om te zien hoe de elektronische aansturing geregeld was.”

HERINNERINGSCENTRUM

Rotaryclub Harderwijk heeft uit de inkomsten van hun jubileumconcert ruim 5000 euro gedoneerd waarmee onder meer vitrines zijn aangeschaft en bankjes zijn geplaatst. Dat komt nu goed van pas. ,,Ik ben helemaal verrast door de grote aanloop en ben blij met de aandacht. Veel mensen zijn nieuwsgierig naar dit oude gebouw en hoe het herinneringscentrum eruit gaat zien.”

Stichting Behoud Oorlogsherinneringen stelde eenmalig de Watertoren open. - Marco Jansen

Zelf heeft Daamen ook wat met de oorlog. ,,Mijn vader is overleden en was van geboorte Duitser. Zijn kant van het verhaal als Duits kind heeft hij verteld. Mijn moeder leeft nog en heeft de oorlog ook heel bewust meegemaakt. Ze woonden dicht bij de grens waar bombardementen op de brug bij Mook waren. Dit soort beelden van 80 jaar geleden maken bewust wat voor ongelooflijke impact een oorlog kan hebben. Voor mij is vrijheid absoluut niet vanzelfsprekend. Polarisatie kan aanleiding geven tot conflicten. Een escalatie kan ook impact hebben op onze vrijheid. Het is belangrijk te blijven vechten voor vrede.”

OORLOGSGESCHIEDENIS

Wethouder cultuur en erfgoed Martijn Pijnenburg vindt deze aandacht voor oorlogsgeschiedenis een mooi initiatief vanuit de samenleving. ,,Wij steunen dit vanuit de gemeente Harderwijk van harte. Dit is nog in de beginfase, maar het is al hartstikke mooi neergezet. Bij mensen die er nu nog zijn, worden de verhalen opgehaald. Dat zijn de herinneringen die je wilt behouden. Ik zie unieke verhalen en foto’s; dit voegt echt wat toe aan wat er al is. En dat ook nog in een monumentale toren in het bos, waar ik ooit als kind eens ben binnen geweest.”

Lees ook

Vergeet niet dat ik van je hou