Metingen in de binnenstad van Harderwijk om temperatuursverschillen in kaart te brengen: ‘Tegels in de zon zijn wel 20 graden warmer’

HARDERWIJK Nederland en dus ook Harderwijk zucht en steunt door de hitte en de droogte. Om de temperatuurverschillen in beeld te brengen onderzochten drie ambtenaren de binnenstad van Harderwijk. Zij vroegen Ad Coppens van Endura om met de professionele warmtebeeldcamera de temperatuursverschillen te meten.

Petra Lievense

Hadden we honderd jaar geleden bij uitzondering één officiële tropische dag per jaar, nu zijn dat er rond de vijf. Door de klimaatverandering worden ook de winters warmer en bloeien bloemen eerder. De bodem droogt uit, planten, bomen, dieren lijden onder de veranderingen in weer en klimaat. 

Sommige planten en dieren sterven uit anderen vestigen zich in Nederland. Op zo’n zonnige dag staan koeien, schapen of paarden verhit in de wei, Mensen in slecht geïsoleerde huizen hebben het ook zwaar. Zij zweten, slapen slecht, zijn vermoeid, hebben hoofdpijn of worden duizelig. Oudere mensen zijn een kwetsbare groep (vanwege een verminderde dorstprikkel). Volgens TNO neemt tijdens een hittegolf de ouderensterfte beduidend toe: dagelijks zo’n extra 40 mensen die in Nederland overlijden.

Het college van Harderwijk kondigde recent een plan aan om de binnenstad te vergroenen en zo ook hittestress tegen te gaan. Vorige week werden er al metingen uitgevoerd. Opvallend resultaat is dat de gemeten temperaturen in een beeld zo‘n 15 tot 20 graden kunnen verschillen: er zijn verschillen gemeten tussen witte muren en rode daken, tussen een plein in de zon en een plein in de schaduw of tussen een kale zandplek en een begroeide border.

Sylvia de Groot, beleidsmedewerker Groen, vertelt dat de Harderwijkers met een versteende tuin het warmer hebben dan die met een groene tuin. „Tegels in de zon zijn wel 20 graden warmer dan het gras in die zonnige tuin. De gemeente biedt gelukkig verschillende subsidies aan voor maatregelen die de tuin vergroenen. Tegelwippen levert bijvoorbeeld tien euro per m2 op.” Zij verwijst naar de website duurzaaminharderwijk.nl voor subsidieregelingen.

BOMEN WAARDEVOL

De foto’s die zijn gemaakt in de binnenstad bevestigen het idee dat bomen en planten in de straat de hitte tegengaan. Vooral bomen helpen om extreme temperaturen te verlagen. In de stad bewijzen ze een grote dienst: Ze geven schaduw, verdampen vocht, zetten CO2 om of vangen regenwater op. De Groot: ,,Bomen planten is effectief om koele plekken in de stad te creëren. Wij hebben daarom de bomenlijst geactualiseerd.”

Welke bomen zijn geschikt in hetere en droge zomers? Hier wordt nog onderzoek naar gedaan. De boom moet kunnen gedijen in een stad, snel schaduw leveren, tegen wateroverlast kunnen of veel verschillende insecten en vogels onderdak bieden. Die bomen moeten het zonlicht. overstromingen en wellicht dierplagen doorstaan die de klimaatverandering met zich meebrengt.

ACHTERHOEK

Gemeenten in de Achterhoek zijn druk bezig geweest met het vergroenen van de openbare ruimten. Zij kunnen dienen als een voorbeeld voor andere gemeenten: versteende binnenhofjes zijn veranderd in groene plekken voor bewoners, het kerkplein heeft groene ontmoetingsplekken gekregen. 

De winkelstraten zijn vergroend en parkeerplaatsen kregen bomen voor meer schaduw en halfverharding als ondergrond. Behalve dat er meer schaduw kwam is deze aanpak ook gunstig voor het waterbeheer in die gemeenten en zijn er meer ontmoetingsplekken ontstaan.

Lees ook

Subsidie voor energiecoöperatie Endura in Harderwijk