Arian Foppen doorbreekt de stilte.
Arian Foppen doorbreekt de stilte. Arian Foppen

Columnist Arian Foppen over de actie Harderwijk doorbreekt de stilte: ‘Er blijft maar één vraag over en dat is; en nu?’

17 april 2026 om 17:30 Column

HARDERWIJK Een initiatief wat zeker navolging moet vinden. En ook nodig zal hebben. Na het meemaken van Harderwijk breekt de stilte blijft er bij het publiek en Arian Foppen één vraag overeind. ,,En nu?”

Arian Foppen

In Harderwijk vond afgelopen zaterdag Harderwijk breekt de stilte plaats. Een idee overgewaaid vanuit Haarlem. Nou is het laatste goede wat uit Haarlem kwam Hannie Schaft geweest; u weet wel de enige verzetsstrijder die herinnerd wordt om haar kapsel; niemand weet wat de haarkleur van Gerrit van der Veen was. Enfin, het is een heel mooi initiatief. Er is aandacht voor ongewenste intimiteit, seksueel overschrijdend gedrag en allerhande nare dingen waar je als man zijnde totaal nooit mee bezig hoeft te zijn. Enfin, een heel mooi initiatief. Had ik dat al gezegd? Mooi initiatief. Waar mijn stuitligging dan ook vandaag komt, kan ik maar moeilijk vertalen naar woorden. En dat is misschien ook de reden: taal.

Het duurt gemiddeld 13 jaar voor een slachtoffer van misbruik de woorden heeft gevonden om het voor haar een plek te geven, om ermee naar buiten te treden of om het überhaupt onder die woorden te kunnen brengen. Als het zo lang duurt, dan is die taal, zijn die woorden, mega-belangrijk, denk ik. Maar de premisse van ‘Breekt de stilte’ is dat mannen de verhalen vertellen. Mannen. U kent ze nog wel. Die gasten die nergens last van hebben. Die vogels wier zang bestaat uit ‘Je mag ook niets meer zeggen tegenwoordig’ of ‘Het is maar een complimentje hoor’ of ‘Lach es’. Mannen die de reden zijn dat dit soort acties überhaupt moeten plaatsvinden. Wij. Mannen. Daders. Plegers. Waarom moeten wij de woorden waar zo nauwkeurig naar gezocht is in onze mond nemen. Die mond die ook in die verhalen veelvuldig voorkomt, overigens.

Als iedere vrouw dit soort verhalen heeft, dan kan het niet anders dan dat iedere man aan de andere kant een oorsprong-verhaal heeft. Over een zin die hij zei, een handoplegging, die mond weer, of erger. Niet dat wij mannen allemaal daders zijn, sommige zeker, maar allemaal zijn wij plegers. Wat dat verschil is? Een pleger is iemand die iets doet en kan beslissen dat niet meer te doen, een dader is iemand die is en wellicht altijd zal zijn.

Kijk eens naar de man naast u, vraag hem of hij ooit een vrouw een onveilig gevoel heeft gegeven. Dat antwoord is ja. Is het antwoord nee, dan doet hij iets wat mannen normaal gesproken nooit doen: liegen. Misschien moeten mannen die woorden eens in de mond nemen: wat hebben wij gedaan waardoor iemand van zestien angstig naar huis belt. Wat hebben wij gedaan waardoor iemand van drieëndertig niet meer in de stad gaat drinken. Want die woorden, die taal bestaat niet. Ik heb nog nooit iemand horen zeggen: ik heb dit en dit gedaan, had ik niet moeten doen, maar kak wel gedaan.

De wereld waarin wij leven is een misogyne wereld. Verkrachting en aanranding is gemeengoed. Een dame afgelopen zaterdag verkondigde dat het haar nooit was overkomen omdat ze van haar afslaat. Heel moedig, maar het probleem is dat het niet zou hoeven. Maar zover kon zij niet kijken. En dat is logisch. Wanneer je je hele leven bent geïndoctrineerd met verhalen over vrouwen die geen flut kunnen; mijn hele generatie kent eigenlijk alleen maar films met vrouwen die óf niets kunnen, óf zeikerds zijn, óf compleet ondergeschikt aan een man, óf smurfin. Wanneer wij het over de ‘klassieke werken’ hebben -die je absoluut moet hebben gelezen- dan hebben we het over de Griekse tragedies waar de Goden continu vanuit de hemel neerdalen om vrouwen te verkrachten en te bevruchten. We weten niet beter. Sterker nog; met één van onze grootste feestdagen vieren we de uitkomst van een dergelijk verhaal.

STILTE

Harderwijk breekt de stilte deed iets. Het zorgde voor de oeroude vraag; wat nu? Gaan we nu weer pacifistisch op onze reet zitten en kijken naar hoe de volgende aanranding plaatsvindt? Ik denk, en dat is mijn heteroseksuele man van middelbare leeftijd mening - dus evenveel waard als de gulden, dat mannen iets moeten doen. Mannen moeten taal vinden. Mannen moeten uitspreken naar elkaar, wat zij hebben gedaan. Want dan kunnen we van elkaar leren, dan kunnen wij misschien denken; ‘Klipkanonnen, ik heb dat ook es gedaan. Kan dat niet?’. Want mannen kunnen het allemaal niet zelf; wij zijn namelijk mannen. Geen enkele man wordt misogyn geboren, behalve Thierry Baudet, maar veel mannen glijden in hun leven die kant op.

Dus mannen: onderaan dit epistel staat mijn mailadres. Ik verzoek jullie allemaal om mij te mailen met wat jullie verkeerd hebben gedaan, of beter nog, dénken verkeerd te hebben gedaan. Ik zal het lezen, met niemand delen en onze fouten in een volgende column - anoniem - bespreken. Onze taal, onze mond.

Ik doe de eerste: toen ik bedrijfsleider was van een restaurant heb ik ooit met een meisje wat voor ons werkte gezoend. Tot op de dag vandaag denk ik - achteraf gezien- dat zij dit misschien niet per se wilde, maar ja; ík ging over de uren, ik deed de fooi. Wellicht had ze geen keuze.

Mannen; mail me, laten wij onze woorden vinden. Het moet nou toch gewoon es klaar zijn. Of niet? arianfoppen@gmail.com.

Mail de redactie
Meld een correctie

Deel dit artikel via:
advertentie
advertentie