Samen op zoek naar essentie in de bibliotheek tijdens socratische gesprekken: ‘Belangrijk is ook het gevoel van veiligheid’
6 september 2026 om 17:30 AchtergrondHARDERWIJK In de bibliotheek worden al anderhalf jaar socratische gesprekken gehouden. Onder leiding van een ervaren gespreksleider gaan maximaal twaalf deelnemers met elkaar in gesprek over een onderwerp dat op het eerste gezicht misschien vanzelfsprekend lijkt, maar bij nader inzien veel vragen oproept. Via vragen stellen, luisteren en het delen van eigen ervaringen proberen de deelnemers samen tot de essentie van het onderwerp te komen.
De methode is gebaseerd op de manier van filosoferen van Socrates. Het gaat daarbij niet in de eerste plaats om het verdedigen van een standpunt of het overtuigen van een ander. Deelnemers proberen hun oordeel op te schorten, goed naar elkaar te luisteren en vragen te stellen. Het concrete, persoonlijke verhaal vormt daarbij het uitgangspunt. Door een onderwerp vanuit verschillende invalshoeken te bekijken, ontstaat ruimte voor verdieping en kunnen deelnemers hun eigen gedachten en gevoelens over een begrip beter onderzoeken.
Dat levert soms verrassende inzichten op. „Ja, door de verhalen van andere deelnemers te horen kom ik ook op andere gedachten”, vertelt een deelnemer. Een ander noemt de gesprekken „leerzaam en een verrijking” en waardeert het dat de verschillende reacties van deelnemers aanleiding geven om eerder ingenomen standpunten opnieuw te overdenken.
De gesprekken hebben bovendien niet alleen betrekking op het onderwerp van de avond. Deelnemers merken dat de manier van luisteren en vragen stellen ook in het dagelijks leven doorwerkt. „Ik heb de indruk dat ik beter doorvraag dan voorheen. Of in ieder geval verder vraag. En veel minder interrumpeer.” Een andere deelnemer vindt het prettig om door de gesprekken „een beter beeld te krijgen van wat iemand bedoelt te zeggen”.
Juist het delen van persoonlijke ervaringen kan het gesprek verdiepen. Dat vraagt soms om kwetsbaarheid en een gevoel van veiligheid. „Ik heb de bijeenkomsten als leerzaam ervaren. Belangrijk is ook het gevoel van veiligheid. Ik ben meer gaan nadenken over onderwerpen en voel dat ik meer over gevoelens moet gaan praten.”
De bibliotheek wil de gesprekken de komende periode voortzetten en onderzoekt daarnaast of er belangstelling bestaat om deelnemers zelf te leren hoe zij een socratisch gesprek kunnen begeleiden. De gesprekken blijven daarbij draaien om luisteren, vragen stellen, ervaringen delen en gezamenlijk onderzoeken wat een begrip voor mensen betekent.
Op 10 september is het eerste gesprek, Het Ware Goede, in Harderwijk. Op 15 oktober gaat in Putten het gesprek over Harmonie. Een maand later (12 november) is het thema Weten. De laatste van het najaar 2026 is Medemenselijkheid. Dat gesprek vindt weer in Putten plaats.
De bijeenkomsten duren van 19.15 tot 21.30 uur. Deelname is tegen een kleine vergoeding en er is plaats voor maximaal twaalf deelnemers per bijeenkomst. Aanmelden kan via de website van Bibliotheek Noordwest Veluwe: bibliotheeknoordwestveluwe.op-shop.nl/3805/socrates-in-de-bieb/10-09-2026.
