Finn (2) verloor na hersenvliesontsteking zijn gehoor waardoor leven ouders ook op zijn kop staat: ‘Gebarentaal niet alleen voor doven’

HARDERWIJK Yara (29) gaf onlangs een basiscursus Nederlands met Gebaren in MFC de Roef. Oók ouders van horende kinderen konden aanschuiven. ,,Net als veel mensen dacht ik dat gebaren alleen voor doven zijn. Totdat mijn zoon Finn (2) hersenvliesontsteking kreeg en doof werd.”

Daniëlle Stavorinus

Melk, krampjes of een schone luier? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat kinderen dit vanaf twaalf maanden al duidelijk kunnen maken met gebaren, nog voordat ze hun eerste woorden zeggen. Dat maakt het voor ouders een stuk makkelijker te begrijpen wat hun kind wil. Ze hoeven niet langer te gissen.

In de cursus leren de deelnemers in twee uur zo’n dertig basisgebaren, zoals ‘meer’, ‘klaar’ en ‘luier’. Voor ouders en professionals een handige aanvulling, maar voor Yara en haar verloofde Lars (30) was het noodzakelijk. Nadat was vastgesteld dat hun zoon Finn (2) niets meer hoorde, leerden ze in sneltreinvaart Nederlands met Gebaren. Ook Finn pakte de taal ontzettend snel op. Binnen acht weken maakte hij al meerdere gebaren. ,,De eerste keer dacht ik: is dit toeval? Totdat ik het steeds vaker zag. Nee, hij heeft het echt tegen mij!”, vertelt Yara.

ZIEK

Dit was een mijlpaal voor het gezin. Finn was precies een jaar oud toen hij hersenvliesontsteking kreeg en doof werd. De eerste signalen leken aanvankelijk onschuldig. Hij had koorts, sliep bijna de hele dag en wilde nauwelijks eten en drinken. ,,We maakten ons niet meteen zorgen, een baby is tenslotte wel vaker ziek.”

Op advies van Yara’s moeder belde Lars toch de huisartsenpost. ‘Kom voor de zekerheid maar om 15.00 uur langs’, luidde het advies. Toen Finn bij de huisartsenpost met spoed werd overgebracht naar de spoedeisende hulp, dacht de arts daar direct aan een hersenvliesontsteking. ,,Dat dit levensbedreigend was, wist ik niet. Dat drong pas tot me door toen ik Finn zag liggen. Stil, spierwit, met een ontbloot bovenlijf dat was aangesloten op slangen en piepende apparaten”, herinnert Yara zich.

Yara en Lars met hun zoontje Finn in het midden.

DOOF

De dagen erna weken Yara en Lars niet van Finns zijde. Ook niet toen hij na meerdere dagen iets vaker wakker was en weer wilde eten. Hij reageerde nog steeds niet op geluid. Hij keek niet op of om als zijn ouders hem riepen, in gesprek waren of één van zijn favoriete liedjes zongen. Was hij suf van alle medicatie of hoorde hij echt niets meer?

Na een eerste, negatieve gehoortest hoopten Yara en Lars dat Finn nog wel iets zou horen. Misschien was hij niet al zijn decibel kwijt. Met plakkertjes op zijn hoofd werd onderzocht of hij harde geluiden of tonen nog wel kon horen. Toen de arts naar hen toeliep met de uitslag, wisten ze het eigenlijk al: Finn is doof. ,,Dit nieuws brak ons hart. Hij zou nooit meer kunnen genieten van een concert, autogeluiden of de vogeltjes buiten zoals wij dat doen. Daar hebben we ontzettend hard om gehuild.”  

COMMUNICATIE

,,Ons leven stond op zijn kop. We moesten een nieuwe manier vinden om Finn duidelijk te maken dat we er voor hem waren. Hij hoorde de deur niet meer of voetstappen op de gang. Ook kon ik hem niet meer geruststellen met mijn stem of een liedje. Dat lukte pas een paar maanden later, toen Finn gehoorimplantaten had gekregen en daarmee weer kon horen. Als hij ze wilde dragen, tenminste. De eerste weken sloeg hij de twee magneten binnen dertien seconden van zijn hoofd.”

Finn begreep gelukkig al snel dat de gehoorimplantaten hem hielpen om met zijn ouders te praten. Lichten aan of uit? Hij kon dit steeds beter zelf aangeven. Ook met gebaren, want Finn draagt zijn gehoorimplantaten niet in bed, bad of onder de douche. Juist op die momenten blijft gebarentaal belangrijk voor het gezin. ,,We gebruiken het eigenlijk de hele dag door”, geeft Yara aan. ,,Gebarentaal is niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven.”

Yara en Lars met hun zoontje Finn in het midden.

TROTS

Ondanks dat Finn zijn gehoorimplantaten draagt en heel goed hoort, is het gezin blij met de 350 gebaren die Finn inmiddels kent. ,,We werden ontzettend goed opgevangen en begeleid bij Pento, het dichtstbijzijnde audiologisch centrum. Nog steeds gaat Finn daar twee keer per week naar een speciale behandelgroep voor dove en slechthorende kinderen. Dit zien we ook terug in zijn taalontwikkeling.”

Het is een misverstand dat kinderen een taalachterstand oplopen door ook gebarentaal te gebruiken. Het tegendeel lijkt eerder waar. Door een woord niet alleen te horen, maar ook te zien, wordt de betekenis sneller duidelijk. Gebaren beelden letterlijk uit wat er gezegd wordt. ,,Daardoor hebben we de taal sneller geleerd dan verwacht”, constateert Yara.

NOODZAAK

Met gebaren kan een kind zich al op jonge leeftijd verstaanbaar maken. ,,Voor ons begon het uit noodzaak, maar inmiddels streef ik ernaar dat elk gezin gebarentaal leert. Het voorkomt zoveel frustratie en miscommunicatie. Want waarom huilt een kind? Een baby van twaalf maanden kan het woord ‘luier’ nog niet uitspreken, maar kan het gebaar wel maken.”

Wanneer Yara de cursus weer geeft, is nog onbekend. Inmiddels is ze in verwachting van de tweede. ,,Het is mijn missie om zoveel mogelijk gezinnen en professionals basisgebaren te leren, zodat kinderen altijd begrepen worden. Zelfs als ze niet kunnen praten of horen”, besluit Yara.

Zelf aan de slag met gebaren? Via @finnplantaat op Instagram deelt Yara nieuwe cursusdata en tips.

Yara en Lars met hun zoontje Finn in het midden.