Geestig én fanatiek Scholierendebat in Huis van de Stad: ‘Niet te betalen tenzij het een geldwolf is’

HARDERWIJK De burgemeesters van Ermelo en Harderwijk waren eensgezind in hun lof voor de deelnemers aan het Scholierendebat 2026 in de raadszaal van Harderwijk. Samen met de jury begeleidden zij de debatten op maar liefst zes stevige stellingen.

Martin Vesseur

Nu begint het op een echt debat te lijken, prees Jeroen Joon, burgemeester van Harderwijk, toen de scholieren losgingen op een stelling die ze persoonlijk leken op te vatten. Dit was de stelling ‘Sociale media moeten verboden worden voor jongeren onder de 16 jaar’. De voors en tegens vlogen door de raadszaal, waar de drie scholen RSG Slingerbos, Chr. College Groevenbeek en Chr. College Nassau Veluwe streden om de hoofdprijs.

Naast jury, debatleider en organisatoren zat ook de tribune vol met familie, docenten en belangstellende raadsleden. „Het tempo ligt erg hoog”, lichtte Joon toe in zijn openingswoord. Met twee maal één minuut spreektijd voor elke stelling, gevolgd door telkens vijf minuten debat en afsluitend twee keer een minuut stellingname, was er geen ruimte voor langdurige betogen.

De pittige stellingen van het Scholierendebat 2026 leidden tot fanatieke stellingname en geestige opmerkingen van de deelnemers. - Martin Vesseur

ZES STELLINGEN

Het voordeel van dat hoge tempo was dat het publiek ademloos toeluisterde hoe de scholieren argumenten op elkaar afvuurden en regelmatig zelfs een tikje uitbundig werden. „Het enthousiasme spatte er vanaf”, zei Hans van Daalen, de Ermelose burgemeester, in zijn samenvatting als juryvoorzitter. „Met als gevolg dat het ook wel eens heftig werd.” 

Terugkijkend zijn dat enthousiasme en die heftigheid te begrijpen voor wie de zes stellingen van de avond leest: fatbikes moeten geweerd worden uit het centrum van Harderwijk en Ermelo, gemeenten hebben de morele verplichting om vluchtelingen op te vangen, de twee gemeenten moeten wolvenvrij worden, sociale media moeten worden verboden voor kinderen onder de zestien, organiseer met oud en nieuw centrale vuurwerkshows en, tot slot, behandel A.I. als hulpmiddel op school en bestraf het gebruik niet.

Bij elke stelling voerde één scholierenteam de verdediging en één team de oppositie, terwijl het derde team in de pauzebank zat. Wat met name opviel, naast het door Van Daalen genoemde enthousiasme, waren humor en feitenkennis. Bij de stelling over het verbieden van sociale media toonden leerlingen zelfs complete grafieken met onderzoeksresultaten, die door de tegenpartij voor het oog van het publiek kritisch werden bekeken. Over het aantal ongelukken met fatbikes, over de effecten van sociale media op de geestelijke gezondheid onder jongeren en over de grote aantallen wolvenaanvallen en dode dieren als gevolg daarvan. Veel feiten werden overigens ook weer als onjuist bestempeld, wat wel een beetje in deze tijd lijkt te passen.

‘s Middags voor het Scholierendebat 2026 werden de teams gecoached door raadsleden. - Guido van Beusekom

HERKENBAAR

Voorafgaand aan de debatavond hadden de scholieren zich ’s middags voorbereid aan de hand van de stellingen. Dat was ook duidelijk te merken, vooral door de vaak geestige one-liners en opmerkingen. Eén van de leerlingen riep in het debat over het wolvenvrij maken van de gemeenten, geheel in Donald Trump-stijl: „I will build a wall and make them pay for it.” Of vertaald: „Ik bouw een muur en laat hun betalen.” En voegde daaraan toe: „Nou kan die wolf dat niet betalen, tenzij het een geldwolf is!”

Met vooraf bedachte en ook geïmproviseerde humor maakten ze er een leuke avond van. Toch bleef het vooral een serieus debat, waarin de scholieren goed onderbouwde visies voor het voetlicht brachten. Kritische opmerkingen klonken in overvloed door de debatmicrofoons. „Heeft politie wel tijd voor handhaving van een fatbikeverbod?” „Het woningtekort is geen reden om vluchtelingen te weigeren. Er moet gewoon meer gebouwd worden.” Sowieso leidde de stelling dat de gemeenten de plicht hebben om vluchtelingen op te vangen tot principiële stellingname bij de deelnemers. Zo zei Leila: „We moeten de verantwoordelijkheid delen, zeker zo lang mensen niet kunnen kiezen waar ze geboren worden.”

In het debat over het wolvenvrij maken van de gemeenten werd druk gediscussieerd over afschieten en hekken plaatsen. Een voorstander van hekken: „Ajax-fans houd je óók tegen met hekken!” Waarop de tegenpartij in de microfoon riep: „Dit idee (wolvenvrij maken) is zélf een wolf in schaapskleren!”

Ook over het verbieden van fatbikes liep de discussie flink op: „Fatbikes zijn niet het probleem, het probleem zijn de bestuurders. Dat zijn kinderen met te weinig ervaring op straat.” Team Groevenbeek demonstreerde aan het slot van de fatbikediscussie zeer luid de claxon van een echte fatbike in de raadszaal met de toelichting: „Dit wil je toch niet?”

Scholierendebat 2026: het winnende team van RSG Slingerbos op de foto met jury en de burgemeesters van Ermelo en Harderwijk. - Martin Vesseur

UITSLAG

Tijdens een pauze met iets te drinken en een hapje beraadslaagde de jury, bestaande uit Margreet Bos, Achraf Agarmaoine en voorzitter Hans van Daalen. Tijdens zijn inleiding tot de juryuitslag gaf Van Daalen nog enkele tips en complimenten. „Er werd heel goed langzaam en duidelijk gesproken. Er was veel humor, dat was mooi, maar zorg er altijd voor dat de inhoud leidend blijft. En uit je hoofd spreken is heel goed, tenzij het risico groot is om de draad kwijt te raken. Een klein lijstje met hoofdpunten kan dan helpen.” Ook leek het hem een goed plan als de gemeenteraden van Ermelo en Harderwijk ook eens met elkaar in debat gingen. „Dan kunnen we elkaar jureren”, was zijn tip voor zijn Harderwijkse collega.

Eervolle vermeldingen waren er voor Maximo, Nora, Krijn, Fenna en Leila. Als beste debater van de avond werd Amir uitgeroepen. Tot slot koos de jury RSG Slingerbos als winnaar van het Scholierendebat 2026.

Lees ook

In beeld: ook in Harderwijk krijgen vrijwilligers een hart van stoepkrijt onder de riem