Omgevingsvisie raakt mensen in Harderwijk: ‘Basis voor de toekomst gelegd’
15 februari 2025 om 17:30 AchtergrondHARDERWIJK De omgevingsvisie is een onderwerp waar de meeste inwoners van de gemeente Harderwijk niet direct voor warmlopen. Maar het is wel een belangrijk document, omdat hierin wordt vastgelegd welke ontwikkelingen de komende tijd kunnen plaatsvinden op tal van terreinen.
Wijnand Kooijmans
Waar vroeger vooral aan woningen en mobiliteit werd gedacht zijn er nu onderwerpen in te vinden zoals het sociaal domein, duurzaamheid en hittestress. Het is, zo heeft wethouder Marcel Companjen vernomen, de grootste wetswijziging die ooit in Nederland heeft plaatsgevonden. Het is een visie waarin de basis voor de toekomst wordt gelegd. Er was ook een enorme opgave voor de gemeente. Daarover weet Henk Maas, beleidsmedewerker van de gemeente, mee te praten.
Tijdens de coronapandemie zocht hij via zijn beeldscherm contact met inwoners en organisaties om te horen hoe de toekomst van de gemeente er volgens hen uit zou moeten komen te zien. Onder meer werd een huis-aan-huis-kaartenactie gehouden waarin dat concreet aan de burger werd gevraagd. Het leverde 393 reacties op. Er kwamen ook hele ambitieuze ideeën uit, zoals het overkluizen van de rijksweg A28. Het lijkt een onmogelijke zaak. Maar dat werd ook gezegd op het moment dat het initiatief werd genomen voor het Waterfront. Bovendien wijst Companjen naar de stad Maastricht waar een weg ook uit het zicht is verdwenen.
Beleidsmedewerker Henk Maas startte in coronatijd.
INFORMATIE
Het ophalen van informatie is een belangrijk onderdeel geweest van het gehele proces. Waarbij beseft moet worden dat zaken niet van de ene op de andere dag zijn gewijzigd. Als voorbeeld noemt Maas de klimaatverandering. Door honderd jaar fossiele brandstoffen in de lucht te brengen is dit ontstaan en het duurt zeker eenzelfde periode om daarin weer verandering te brengen. Er moet bijvoorbeeld rekening worden gehouden met het bodemsysteem. De diepte van een Houtwal gaat wel, maar vaak is het zaak bij ontwikkelingen vooraf te bepalen of de bodem voldoende draagkracht heeft.
GROEN
Voor een binnenstad is het van belang te bepalen of er voldoende groen is, er voet- en wandelpaden zijn maar ook speelgelegenheid is. Plannen op dat gebied moeten de komende twintig jaar worden uitgebouwd.
In de gemeente Harderwijk liggen al veel groene corridors. Maar er is ook uitbreiding nodig. In dat opzicht is er al gewerkt. Het Albert Verweijplein is zo’n voorbeeld. Veel stenen hebben hier plaatsgemaakt voor groen. Maar ook op het Biezenplein is een voorbeeld waar stenen worden vervangen door bomen. Ook al kost dat parkeerplaatsen.
PLANNEN
In nieuwe plannen moet de blik op de toekomst direct worden meegenomen. Dat geldt voor plannen als Nieuw Weiburg en Kranenburg-Noord. Niet direct is alles te realiseren wat is gewenst. Soms neemt dat zo’n vijf tot tien jaar in beslag. Bijvoorbeeld ook omdat de financiële middelen ontbreken en er keuzes moeten worden gemaakt. Bij alles speelt de toekomstige ontwikkeling van Harderwijk een rol mee. Nu een stad met vijftigduizend inwoners. Er gaan echter nog zo’n vijfduizend woningen gebouwd worden met als gevolg dat het aantal inwoners stijgt tot zestigduizend. Dat maakt dat bijvoorbeeld de infrastructuur hierop moet worden aangepast.
KEUZES
Maar de ruimte is zeker binnen de gemeente Harderwijk niet onbeperkt. Dat maakt dat er keuzes moeten worden gemaakt. Door te kiezen voor het principe van STOMP is hierin al deels een keuze gemaakt. Voorrang voor de fietsers en voetgangers, het openbaar vervoer en als laatste de privéauto. Wat ook in belang is van de volksgezondheid, een onderwerp waarin de omgevingsvisie ook rekening mee moet worden gehouden. Het maakt dat zaken als oplaadpunten voor elektrische fietsen moet worden geregeld, er fietsenstallingen zijn. Het gebruik van de auto wordt duurder, maar ook hiervoor moeten voorzieningen worden getroffen, zoals bijvoorbeeld deelauto’s.
RONDGANG
,,Soms is het ook niet wat wij verwachten”, vertelt wethouder Marcel Companjen. Waar de gemeente denkt dat er meer behoefte was aan groen in een wijk geven de inwoners aan liever parkeerplaatsen te willen of juist andersom. Soms, zo heeft hij moeten constateren, zit de gemeente er naast als het gaat hoe inwoners gaan reageren. Ooit was het de verwachting dat bewoners op eigen erf konden parkeren. Maar die ruimte werd gebruikt om overkappingen aan te brengen om lekker onder te kunnen zitten. De auto werd op straat geparkeerd.
Als voordeel ziet Companjen dat alle leden van het college van burgemeester en wethouders op hun gebied bij de omgevingsvisie betrokken zijn. En als er keuzes gemaakt moeten worden is dat een zaak van de gemeenteraad.
REACTIES
Nieuw is ook dat na het gereedkomen van de omgevingsvisie het gesprek is aangegaan via het stadsgesprek. Dat heeft ruim vijfhonderd reacties opgeleverd. Gelukkig waren, zo geeft Maas aan, de meeste positief. Het college wil ook in gesprek met de bewoners. Het gaat om negentien wijken en dat is een klus die niet binnen een paar valt te klaren. De visie is volledig gedigitaliseerd. Dat betekent dat inwoners op de website ‘Regels op de kaart’ met één druk op de knop kunnen zien welke ontwikkelingen er staan gepland in hun achtertuin. Al beseft Maas dat niet alles van de visie meteen voor iedereen begrijpelijk is. Ook al is gestreefd deze in zo eenvoudig mogelijk taal op te schrijven.
De omgevingsvisie wordt vertaald in het omgevingsplan. Daarin zijn alle bestemmingsplannen ondergebracht. Aan de hand daarvan kan worden bepaald welke ontwikkelingen toegestaan zijn in een bepaald gebied. De omgevingsvisie is bovendien een levende visie die kan worden aangepast aan nieuwe ontwikkelingen, ook op technisch gebied. Tot de drone toe waarvoor al in de raad werd gepleit. Dat wordt bij de eerste actualisatie meegenomen. De huidige opgaven zijn al pittig genoeg.
