Zus van Van Gogh begraven op de oude begraafplaats van Veldwijk

HARDERWIJK - Deze week bespreekt Kirk van der Zwaag het boek De zussen van Gogh. De levens van de drie zusters waren heel verschillend. Eén van de zussen werd opgenomen in het Psychiatrisch Ziekenhuis Veldwijk in Ermelo.

De grote kunstenaar Vincent van Gogh heeft een zeer bewogen leven gekend. Armoede, onrust en een armzalig levenseinde zijn de kenmerken, naast natuurlijk het schilderen van onvergetelijke schilderijen.

Van van Gogh is bekend dat hij in een groot en hecht domineesgezin is opgegroeid. Vooral met zijn jongere broer Theo had hij tot aan het einde van zijn leven veel contact. Maar er waren in dat gezin nog vier andere kinderen, drie dochters en nog een zoon. In dit boek gaat het over deze drie dochters. Omdat er in die tijd het contact werd onderhouden tussen de gezinsleden door het schrijven van brieven is veel bewaard gebleven, wat door de schrijver van dit boek is verzameld en tot een zeer leesbaar geheel is gemaakt.

Biografische boeken laten mij vaak versteld staan door de onverwachte, ingewikkelde, geslaagde, maar soms ook volledig mislukte levenslopen. Je kunt als het ware een panoramisch overzicht lezen van de verwachtingspatronen en de verwerkelijking van iemand leven. Dat is zeer boeiend.

De levens van de drie zusters waren heel verschillend. De oudste heeft eigenlijk nog het meest reguliere leven geleid. De tweede zus was avontuurlijker. Zij heeft na de dood van Vincent ook veel aandacht besteed aan het bekend maken van zijn kunst en schreef daar zelfs boeken over. Ook probeerde ze als dichteres naam te maken. Het verhaal van de jongste zus is eigenlijk het meest tragisch. Hoewel intelligent en betrokken bij de samenleving had ze ook veel last van psychische ziekten Na de dood van Vincent werd ze in 1902 opgenomen in het Psychiatrisch Ziekenhuis Veldwijk in Ermelo wat toen net geopend was. Ze is daar achtendertig jaar (!) verpleegd zonder eigenlijk nog te spreken of buiten te komen. Ze overleed in 1941. Haar graf is nog altijd te vinden op de oude begraafplaats van Veldwijk.

Titel: De zussen van Gogh. Auteur: Willem-Jan Verlinden. Uitg: Querido. ISBN: 978 90 214 0144 7