
Zeven windingen in Het Spiraalbos waar bomen een tweede leven krijgen: ‘Het is een stukje Harderwijks ecosysteem’
14 december 2025 om 10:00 Natuur en milieuHARDERWIJK Wie langs Het Spiraalbos rijdt ziet een wat rommelig ogend veldje. Maar een betere blik op het geheel leert dat er een ondiepe greppel in spiraalvorm in de grond is gekerfd waarin allemaal verschillende jonge bomen staan: Het Spiraalbos -in-de-dop. De spiraal heeft zeven windingen. Tussen elke spiraalboog loopt een graspad van circa anderhalve meter breed. Het bos is opgezet als landschappelijke kunst.
Petra Lievense
De vrijwilligers Jordan, Louis, Nella, Klaas en Godfried – Jan en Julian zijn verhinderd - vormen vandaag het team dat het bos in wording beheert. Met een bosmaaier houdt Nella de paden begaanbaar terwijl twee andere leden met een schep het Jakobskruiskruid te lijf gaan. Eén teamlid graaft twee gaten waar jonge bomen in worden gezet, die deze week waren afgegeven. ,,Het is arme zandgrond, niet alle bomen of struiken zullen het overleven. We zetten de bomen gewoon neer en kijken of die bomen het volhouden.”
TWEEDEKANSBOMEN
De vrijwilligers mogen de jonge bomen voor Het Spiraalbos gratis ophalen. Zij krijgen struiken of boompjes via MeerBomen.nu en ook van Harderwijkers die ‘ervan af willen’. De gemeente doneert ook flink wat bijzondere bomen aan het bos. ,,Wij willen zoveel mogelijk verschillende soorten bomen. De diversiteit van bomen, struiken, insecten of en natuurlijk het bodemleven maakt Het Spiraalbos tot een stukje Harderwijks ecosysteem”, stelt de gemeente.
Voor het Spiraalbos – een project van Stichting De Hortus voor natuur- en duurzaamheidseducatie - werken een aantal vrijwilligers. Het terrein is ongeveer 1500m2 groot en ligt in Drielanden, achter de bouwmarkt en kringloopwinkel, ingeklemd tussen een spoorlijn, twee wegen en een hondenuitlaatveld. Dit team heeft Het Spiraalbos zijn huidige vorm gegeven en zal het in de komende jaren beheren.
![]()
TOEKOMST
De bomen die nu zijn geplant hebben over zo’n tien jaren de gewenste grootte. De vrijwilligers maken samen elk jaar het beheerplan; volgend jaar worden bomen getopt, zetten we misschien nog een bank neer, maken een wilgenpoort en hoe houden we het terrein netjes? Bezoekers van Het Spiraalbos kunnen met de app Obsidentify boombladeren of insecten fotograferen en de namen van ervan achterhalen. Dat is behoorlijk leerzaam.
GUERILLA-KUNST
Het hobbelige terrein krijgt een duidelijke ingang en het pad wordt toegankelijk gehouden, al blijven mollen – waarmee gecohabiteerd wordt – de paden ondergraven. Behalve de geplante bomen is er mogelijk ook plaats voor zogenaamde ‘guerrilla-kunst’, kunstzinnige voorwerpen die, in overleg natuurlijk, Harderwijkers tussen de bomen plaatsen. Via de ingang wordt men in ongeveer zevenhonderd meter spiraalsgewijs naar het midden geleid, waar een bankje uiteindelijk uitnodigt tot rust.
![]()
In die tien jaar zal ook de grond van Het Spiraalbos zijn hersteld: het bodemleven is verbeterd en de mollen vinden hun voedsel in de bodem. Natuurlijk hoeft men voor een bezoek niet tien jaar te wachten. Het Spiraalbos is zeven dagen per week en 24 uur per dag te bezoeken waardoor bijvoorbeeld de komende vakantie een uitgelezen mogelijkheid is om de spiraalwandeling te maken.
HET SPIRAALBOS
Zin om mee te doen aan dit project? Kom gerust eens langs op de maandelijkse werkochtend. De eerstvolgende is op zaterdag 27 december van 9.30 tot 11.30 uur.



















