Vier toekomstscenario’s voor Inclusief Groep, verschil in beleid gemeenten leidt tot tekorten aldus bureau Berenschot

HARDERWIJK De Inclusief Groep moet de vier toekomstscenario’s die door het bureau Berenschot zijn aangedragen uitwerken in een businessplan. Aan de hand daarvan kunnen de raden van de gemeenten Putten, Ermelo en Harderwijk besluiten op welke wijze zij willen aanhaken. De raden krijgen hiertoe een voorstel voorgelegd door de colleges van burgemeester en wethouders.

Berenschot heeft vijf scenario’s aangedragen. Het laatste scenario, een sterfhuisconstructie, is voor geen enkele van de deelnemende gemeenten geen optie. Om die reden wordt deze ook verder niet betrokken bij de plannen voor de toekomst van het bedrijf. Naast de drie genoemde gemeenten nemen deel Oldebroek, Elburg, Nunspeet en Nijkerk. 

WET SOCIALE WERKVOORZIENING 

De Inclusief Groep voert de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) uit en biedt werkplekken aan nieuwe doelgroepen. De organisatie krimpt jaarlijks met gemiddeld vijfentwintig werkplekken, doordat niet alle vrijkomende plekken worden opgevuld met nieuwe doelgroepen. Volgens Berenschot laat dit onverlet dat de deelnemende gemeenten het goed doen met het, qua aantallen, aan de slag helpen van mensen met verminderde loonwaarde. Er zijn relatief veel mensen bij de Inclusief Groep aan werk geholpen.

Het aantal werkplekken en trajecten was de laatste jaren kleiner dan waarmee vooraf rekening werd gehouden. Dat leidde tot hogere kosten. De tekorten werden tot nu toe gedekt uit het eigen vermogen van de Inclusief Groep waardoor geen beroep op de gemeenten werd gedaan. Om dit te bereiken zijn ook de panden in Oldebroek en Nijkerk verkocht.

TEKORTEN

Berekend is dat de financiële tekorten bij het voortzetten van de huidige werkzaamheden steeds groter worden. Bij ongewijzigd beleid lopen de tekorten op naar 1,9 miljoen euro in 2028 en tot verwachting 4,9 miljoen structureel rond het jaar 2048. Dat is het het moment dat alle Wsw’ers zijn uitgestroomd.

CONCLUSIE BUREAU BERENSCHOT

Door het bureau Berenschot wordt geconcludeerd dat er grote verschillen bestaan in de mate waarin de deelnemende gemeenten diensten afnemen bij de Inclusief Groep.  Hierdoor worden verwachtingen niet gerealiseerd en ontstaan mede de tekorten. Met als gevolgd dat er voor de Inclusief Groep geen duidelijk perspectief is hoe de organisatie zich moet ontwikkelen. Hierdoor kan men in de huidige situatie geen stabiel aanbod voor de gemeenten en de doelgroep ontwikkelen.

BELANGRIJKE PARTNER

Alle gemeenten zien de Inclusief Groep wel als belangrijke partner voor de uitvoering van de Wsw en de Participatiewet nu en in de toekomst. Over de uitvoering van de Wsw en Nieuw Beschut zijn alle gemeenten tevreden. Het overige re-integratieaanbod sluit, zo geeft Berenshot aan, niet altijd aan bij de wensen en behoefte van individuele gemeenten. Enkele gemeenten hebben in toenemende mate de behoefte om meer taken (ook) zelf uit te voeren of elders te beleggen.

Gemeenten hebben nog niet volledig duidelijk welke taken ze nu en in de toekomst door de Inclusief Groep willen laten uitvoeren en welke voorwaarden daaraan verbonden zijn. De input van gemeenten is verwerkt in de gekozen toekomstscenario’s.

De eindconclusie van Berenschot is dat op basis van de huidige afspraken de Inclusief Groep op termijn niet levensvatbaar is omdat er sprake is van te grote oplopende financiële tekorten, een gezamenlijke opdracht met financiële kaders ontbreekt en omdat het gezamenlijk belang van één bedrijf voor het bereiken van de Participatiewet deels of niet voldoende wordt gezien.

SCENARIO’S BERENSCHOT

Dat maakt dat Berenschot voor drie scenario’s kiest. Gemeenten moeten duidelijk maken welke taken men gezamenlijk wil uitvoeren. Het gaat dan om het voortzetten van de Inclusief Groep als bedrijf voor beschutte arbeid, een geïntegreerd werkbedrijf of als derde optie een partieel werkbedrijf.  Daarnaast willen de gemeenten een vierde optie: een gecombineerd werkbedrijf onderzocht zien.

De oplossing moet betrekking hebben op het aantal mensen dat wordt ondersteund, de inhoud van de ondersteuning en de wijze van uitvoering. Daarbij moet het vooral gaan op de doelgroep beschut werk en de mensen met een loonkostensubsidie die bij de Inclusief Groep in dienst zijn.