Voorganger Rik Verhoog: ‘Als je vanuit verwondering leeft, dan kijk je anders naar het leven’

Het nieuwe jaar 2023 is begonnen en ik wens iedereen een mooi jaar toe. Dat de goede voornemens maar mogen leiden tot merkbare resultaten.

Recentelijk keek ik met een groep goede vrienden naar de film ‘Oliver Sacks: His Own Life’ (2019, regisseur Ric Burns). Het was fascinerend en ontroerend. Na afloop waren we er even stil van. Sacks (1933-2015) was neuroloog en wel een heel bijzondere, hij deed nl. onderzoek bij neurologische patiënten die vaak al 30 tot 40 jaar in een ziekenhuis lagen. Die patiënten leken met hun tics en eigenaardigheden ‘afgeschreven’ als eng of gek. Hij bereikte met zijn aanpak bijzondere resultaten, hij publiceerde daarover, maar dit werd door de gevestigde orde met scepsis ontvangen.

Sacks was extreem nieuwsgierig hoe het voor de patiënt was om een bepaalde ziekte te hebben. Hij verdiepte zich eindeloos in hen. Het trof me hoever hij ging in zoeken naar oorzaken en mogelijke oplossingen. Hij behandelde de patiënt en niet alleen de ziekte. Toen hij in 1985 weer een boek over zijn onderzoek publiceerde (De man die zijn vrouw voor een hoed hield), werd dit ineens een besteller. In het boek laat Sacks op respectvolle wijze zien hoe het is om te moeten leven met een neurologische afwijking. Sacks werd na publicatie hiervan overal in de wereld uitgenodigd voor spreekbeurten. Hij ontving laureaten en kreeg diepe erkenning. Hij zorgde voor doorbraken in de neurologie en werd een beroemdheid.

Bijna aan het einde van zijn leven – hij had nog slechts een paar maanden te leven als gevolg van uitgezaaide kanker - nodigde hij zijn goede vrienden uit. Hij nam ze mee door de loop van zijn leven en dat leven zie je passeren in de film. Het was ontroerend om te zien hoe hij de vrienden over zijn verwachte levenseinde vertelde. Je zag en voelde ook, dat zijn verwondering over leven, ziektes en mensen bleef, bij alles wat hij had gedaan en nog zou doen.

Verwondering, het raakte me diep en zette me aan het denken: als je vanuit verwondering leeft, dan kijk je anders naar het leven, naar de medemens, milder, met meer begrip en minder zwart wit. Sacks is een inspirerend voorbeeld hoe je dat kunt doen!

Rik Verhoog, emeritus voorganger apostolisch genootschap