Dominee en columnist Pieter Both wil mensen laten lezen en nadenken over de dood: ‘We zijn gemaakt om te leven’

HARDERWIJK Mensen troost geven en na te laten denken over de dood. Dat wil Pieter Both (51) bereiken met zijn nieuwste boek Uit de tijd. ,,Ik vind de dood vooral een mysterie waar ik ook wel een beetje bang voor ben. Ik wil helemaal niet dood; God heeft ons gemaakt om te leven.”

Marco Jansen

Het is zeker niet zijn eerste boek; Both heeft kinderdagboekjes geschreven en een boek over rouw. Het boek over de dood is volgens hem van belang, want het is een thema waar mensen over nadenken. ,,Maar in de Nederlandse cultuur is de dood ook vaak een taboe; mensen stoppen het weg. Kinderen worden vaak weggehouden bij het beeld van hun overleden opa of oma. Er wordt een beetje angstig over gedaan, maar dit is niet goed voor de verwerking. Ze vragen zich af waar opa is gebleven. Begraafplaatsen zijn vaak ook verstopt achter de beukenhaag, terwijl vroeger het kerkhof een tuin rondom de kerk was.”

De Harderwijker ziet ook een andere trend. In spirituele kringen, zoals in het populaire tijdschrift Happinez, wordt de dood juist omarmd. ,,Deze hoort bij het leven en wordt als ‘vriend’ gezien. Het is een overgang naar iets anders.”

NIET LOGISCH

De dominee kan zich dat voorstellen als iemand op leeftijd een ‘zachte’ dood ondergaat; maar de dood kan ook vijandig zijn. ,,Het kan stomme pech zijn, bij een ongeluk zonder dat het iemands schuld is. We proberen bijna altijd een reden te vinden en accepteren niet dat er vaak geen reden is. De dood is niet logisch en ik geloof ook zeker niet dat alles is voorbestemd. Al heeft de dood soms wat van genade van God.”

VERHALEN UIT GESPREKKEN

Both wordt toch vaak geconfronteerd met de dood en dan met name in zijn werk. ,,Elk hoofdstuk begint met een ervaring van iemand die ik heb gesproken als nabestaande na het begraven van een dierbare. ‘De dood van een kind heeft mij eenzaam gemaakt’. Of: ‘Ik ben mezelf niet meer sinds zij is overleden’. ‘Met mijn man had ik het nog nooit over een begrafenis gehad. Ineens moest van alles geregeld worden’.”

Het zijn ware verhalen vermengd met fictie, want Both waakt ervoor dat mensen zichzelf erin herkennen. Details zijn veranderd zodat het niet herleidbaar is. ,,De inhoud gaat over de gesprekken en is geschreven vanuit de gedachte dat mensen gaan nadenken over wat de dood nu is.” Both maakt er een woordgrapje van. ,,Als je dood gaat, ben je zielig. Je bent alleen maar ziel, want je lichaam gaat de grond in.”

Dan serieus: ,,Als christen geloof ik vanuit de Bijbel dat er een leven dwars door de dood heen gaat. Als je sterft, ga je naar God. Ik geloof dat God op een moment de wereld gaat herstellen, er een nieuwe hemel en nieuwe aarde komt en iedereen een nieuw lichaam krijgt. Dat wordt fantastisch, maar als je nu doodgaat, ben je daar nog niet. Ik geloof dat je dan in een tussenfase komt maar weet niet hoe leuk het daar is.”

Pieter Both houdt 25 september een boekbespreking in evangelische boekwinkel De Oase, Smeepoortstraat 15. Inloop vanaf 19.30 uur.

Lees ook

Columnist en voorganger Pieter Both houdt van lezen: ‘Een tof boek laat je de wereld op een andere manier zien’