Een ander ziet soms meer

12 mei 2026 om 13:10

Natuur dichtbij

HARDERWIJK Wat we waarderen willen we behouden. Maar daaraan vooraf gaat leren kennen, één van de doelen van deze column. Wat is er aan natuur in Harderwijk en omgeving te bewonderen? Tot geluk van inwoners niet weinig. Deze asbij ontmoetten we op de Ermelose heide.

Godfried Westen

Al wandelend over de heide zag mijn liefde iets op de bodem rondscharrelen en riep: Wat is dat? Ik – altijd speurend naar iets om een column over te schrijven - had niks gezien: soms ziet een ander meer. Wat ik geloof is dat we samen meer zien dan de som van wat ieder afzonderlijk ziet. Je ziet het pas als je het doorhebt. De asbij (Andrena cineraria) wordt wel 14 milimeter lang. Cineraria betekent as, andrena is afgeleid van het Oudgriekse woord 'adréne' voor horzel of wesp. De asbij kent twee ringen van grijze haren en het achterlijf heeft een blauwe glans. Het is een solitaire bij maar er liggen vaak meerdere nesten – 10 tot 20 centimeter diep in de grond - dicht bij elkaar.

Ze overwinteren als imago (volwassene) en leven van vooral gele bloemen in de nabijheid (+/- 300 meter) van het nest. De asbij heeft nogal te lijden van nestparasieten: ze leggen hun eieren in het nest van de asbij. De asbij broedt de eieren uit en voedert de larven tot ze verpoppen. Voor de asbij is dat natuurlijk niet prettig: deze heeft minder nakomelingen dan mogelijk. De nestparasiet vergroot daarentegen zijn kans op meer nakomelingen zonder daarvoor iets te doen. Het doet al met al weinig sociaal en wat oneerlijk aan. Maar dat is ook een kant van de natuur. Bij andere diersoorten komt dit ook voor, denk maar aan de koekoek. En hoe zit het bij mensen?