Van links naar rechts: Ralf Kebsch, Ed Engelkes, Marc Gosselink en Edwin van der Sar.
Van links naar rechts: Ralf Kebsch, Ed Engelkes, Marc Gosselink en Edwin van der Sar. (Foto: Louis van de Vuurst / Ajax Images)

Zeewoldenaar Ed Engelkes is trots op Chinees avontuur

Hoewel het project van Ghuangzhou R&F nog drie jaar doorloopt, zit de missie van Ed Engelkes er per 31 december op. De Zeewoldenaar (55) is blij dat hij bijna twee jaar van zijn leven voor Ajax in China heeft gewerkt. ''Het was een prachtig avontuur en ik kijk met gepaste trots achterom.''

Marco Jansen

ZEEWOLDE - Engelkes is eind oktober al teruggekomen, waarbij werd afgesproken met de directie dat hij de laatste twee maanden vanuit Nederland zou werken. ''De overdracht naar mijn opvolger Edwin Petersen, oud-hoofd opleiding van Vitesse, had al plaats gevonden en twee kapiteins op één schip is niet handig, zeker in China niet.''

Ajax-filosofie

Het avontuur van Engelkes begon in augustus 2017, toen hij de metropool Guangzhou (14 miljoen inwoners) voor het eerst bezocht. In de zoektocht naar een internationaal partnership was Ajax aanbeland in de streek waar het Chinese voetbal zijn oorsprong heeft. ''Ghuangzhou R&F nam het eerste initiatief omdat de opleidingsvisie van Ajax, waarbij veel talenten doorkomen, wereldwijd goed bekend staat. Dit project voor vijf jaar is het meest intense van de Ajax Coaching Academy. Ajax heeft mij gevraagd hier aan leiding te geven en ik ging werken met nog drie collega's. Dat zijn nu zeven trainers die bekend zijn met de Ajax-filosofie.''

Subtropisch

Engelkes ging vanaf januari 2018 fulltime aan de slag op de voetbalschool van Ghuangzhou R&F in de stad Meizhou, een uur vliegen. ''Hier wonen vijf miljoen mensen, maar hier was de lucht schoner en zaten we in een platteland omgeving vlakbij de bergen. Het sportcomplex heeft prima faciliteiten, maar het was zo heet dat je al om acht uur 's ochtends moest gaan trainen. Dan was het al ruim over de 30 graden en 's zomers was het soms 40-45 graden in een subtropisch klimaat.''

Interne opleiding

De voetbalopleiding van Guangzhou R&F telde 350 kinderen van 7-17 jaar, in het begin allemaal jongetjes. Later werd ook een vrouwenteam toegevoegd, omdat de regering wilde dat alle Super League clubs een vrouwenteam opstartten. ''Al die kinderen wonen, studeren, leven en voetballen daar. De coaches gaan maar één of twee keer per jaar naar huis omdat de afstanden onnoemelijk groot zijn. De voetballertjes komen uit de Chinese provincie Guangdong, een gebied zo groot als Frankrijk. Zelf ging ik om de tweeënhalve maand terug naar Nederland om met de collega's in Amsterdam te sparren. Ik ben alleen gegaan, mijn vrouw en dochter zaten in Nederland. Dat ik mij gezin miste, bleef lastig. Je hebt dagen dat je daar tegenaan loopt, maar het was een bewuste keus. Ik heb geen moment spijt gehad dat ik dit gedaan heb. Toen ik een jaar bijtekende, omdat ik het gevoel had dat ik nog niet klaar was, kreeg ik in mijn tweede jaar individueel Chinese les. Ik kan nu een paar woordjes spreken, maar het blijft lastig om volzinnen te verstaan of te spreken. Zij spreken bijna geen Engels, dus je bent aangewezen op een tolk.''

Cultuurverschil

De trainers van de Ajax Coaching Academy hadden een grote uitdaging, zowel voetbal-inhoudelijk als het omgaan met de Chinese cultuur. ''Die staat haaks op onze cultuur. In Nederland gebeurt alles binnen normale afstanden en is alles goed gestructureerd. In China is erg sprake van een top-down cultuur. In de Chinese cultuur zegt de baas - in dit geval het schoolhoofd - wat zijn medewerkers moeten doen. Wat hij van bovenaf zegt, moet gebeuren. Je moet dus heel flexibel zijn, maar ook creatief en slim om toch iets voor elkaar te krijgen. Ik had gelukkig een goede relatie met Mr Hong, het schoolhoofd. Hij was oprecht ontdaan toen ik mijn contract niet ging verlengen.''

Zelf beslissen

Engelkes en zijn collega's hebben bij de Chinese jeugd en trainers een andere manier van denken teweeg gebracht. ''De hele maatschappij is gericht op 'winnen'. Maar voor ons ligt de winst in ontwikkeling van spelers en coaches. Er is genoeg talent, maar de kinderen waren een soort van monddood, dachten niet zelf na en deden met volle overgave wat de coach vroeg. We zagen robotjes die niet vrij in hun hoofd waren. Terwijl Ajax op zoek is naar creatieve spelers die zelf beslissingen nemen in het veld. Hun technische vaardigheid is de afgelopen twee jaar erg omhoog gegaan en hierdoor hebben ze meer tijd om zelf beslissingen te nemen. Ook de trainers hebben enorme stappen gezet in professionaliteit. Trainingen werden korter maar de intensiteit ging omhoog, er is evaluatie met videoanalyse en er is voortdurend overleg. Bij toernooien kregen we complimenten over de herkenbare manier van spelen. Toen ik in oktober wegging, stond er een goed fundament voor de lange termijn. Er is ingestoken op vijf jaar, maar misschien is er nog wel vijf jaar nodig. Voor mij is het een geweldig avontuur geweest, waar ik met een heel goed gevoel op terug kijk.''

VVOG

Engelkes houdt zijn toekomst open. VVOG, dat interesse toonde voor het trainerschap, heeft hij afgezegd. ''Dat heeft te maken met mijn situatie. Ik zoek een fulltime job in de voetballerij en kan dat niet combineren met drie avonden in de week en een zaterdag bij een amateurclub.''

Meer berichten